Mungesa e konservatorëve për tekstile rrezikon koleksionin e Muzeut të Maqedonisë

Muzeu i Maqedonisë ruan koleksionin më të madh muzeal të kostumeve popullore në vend — 8.623 objekte tekstili dhe 87 kostume të plota në ekspozitën etnologjike të përhershme — por për momentin nuk ka konservator për tekstile, tha drejtori Aleksandar Ristevski gjatë promovimit në Bitola.

Ristevski paralajmëroi se mungesa e konservatorëve të trajnuar rrezikon gjithsecilin trashëgimi kulturore. Ai sqaroi se institucioni disponon një laborator qendror konservimi dhe konservatorë të ndarë, por i mungon një konservator për tekstile; konservatori për dru është afër daljes në pension, ndërsa së fundmi është punësuar vetëm një konservator i lartë për ikona.

Boshllëqet në kadra, sjellje jo serioze dhe sende të dërguara jashtë vendit

"Fatkeqësisht, me kalimin e viteve, Muzeu i Maqedonisë nuk është në një gjendje shumë të shkëlqyer, kjo është diçka që zgjat prej një periudhe të gjatë," tha Ristevski në promovimin e ripribrit të "Albumit të kostumeve popullore maqedonase" në kuadër të festivalit "Ditët Ilindenske" në Bitola. Ai theksoi se disa vende nuk duhet thjesht të plotësohen, por duhet të mbushen me njerëz të kualifikuar: "Jo me këdo, por me njerëz të kualitetit që të mos na ndodhë një situatë si në filmin kur Mister Bin ishte kurator, pastaj shkoi në Amerikë dhe e njollosi pikturën dhe vizatoi një hundë me dorë."

Drejtori nënvizoi edhe sjelljen jo serioze të disa individëve ndaj kostumeve si trashëgimi kulturore. "Përherë kemi edhe mungesë përgjegjësie nga njerëzit ndaj kostumeve. Kemi një kostum të vjetër 130 vjet dhe njerëzit mendojnë se kanë të drejtë të pyesin nëse mund ta huazojmë që ta mbajë Trajanka në një shfaqje mode. Ndërsa ne e ruajmë që të mos pësojë çarje dhe të mos dëmtohet," tha Ristevski.

Këto probleme me kadren pasqyrojnë problemin më të gjerë në shtet. Prof. dr Vladimir Janevski, etnolog dhe koordinator i Seminarit për muzikë dhe valle tradicionale në festival, kujtoi se mostra të vlefshme janë marrë nga këto hapësira në të kaluarën: Stefan Verkoviç mori mostra për në Shën Petersburg në 1865, ndërsa në 1903 Jelka Mish eksportoi më shumë se 70 objekte në Kroaci. Janevski tha se institucionet në Kroaci janë të hapura për bashkëpunim dhe për korrigjimin e origjinës së pasaktë të shënuar — si shembull përmendi Dubrovnikun, ku sendet që më parë ishin regjistruar si nga Kosova u korrigjuan.

Riprinta që u promovua është nga "Albumi i kostumeve popullore maqedonase" i vitit 1963, me vizatime të Olga Malahova dhe Olga Benson, dhe redaktore ishte Vera Klichkova; botimin e ri e përgatiti Blagojche Tasevski nga Muzeu i Maqedonisë. Tasevski e quajti albumin "bibël për etnologjinë" dhe tha se duhet të jetë i pranishëm në çdo ambasadë maqedonase.

Ministria e Kulturës dhe Turizmit konfirmoi problemin e mungesës së konservatorëve dhe njoftoi se po punon në një analizë funksionale të institucioneve kulturore për të identifikuar nevojat reale dhe për të përgatitur reforma në arsim dhe punësim. Ministria vlerësoi se punësimi i konservatorëve është një investim strategjik, por rezultatet konkrete nga ndryshimet e mundshme ende nuk duken në muzeumet e vendit.

Foto: SDK.MK)