Нетанјаху против Ердоган: нов фронт во Сирија

Израелскиот премиер Бенјамин Нетанјаху ја насочи предизборната реторика кон Турција откако израелските авиони го бомбардираа објектот во северна Сирија, на кратко растојание од турската граница.

Нетанјаху изјави дека Анкара се обидува да воспостави воено присуство во тој регион и дека, откако Анкара ги игнорирала предупредувањата на Израел, „се погриживме да разберат појасно“. Министерот за одбрана Израел Кац го обвини турскиот претседател Реџеп Таип Ердоган дека „ја вовлекува Турција во опасни авантури во Сирија“.

Предизборна динамика и регионско ривалство

Во пресрет на изборите закажани за 27 октомври 2026 година, кампањата на Нетанјаху постави билборди со фотографии на неколку светски лидери, меѓу кои и Ердоган, со пораката: „Тие сакаат Нетанјаху да загуби.“ Критикувачи и аналитичари предупредуваат дека нападите ризикуваат да ја прошрат конфронтацијата надвор од веќе активните судири во регионот.

Јаир Голан, лидер на опозициската партија Демократи, оцени дека нападот во Сирија бил „провокативен и опасен“, предупредувајќи дека тој „нѐ приближува до конфронтација со Турција и го продлабочува јазот со нашите сојузници, пред сѐ со САД“. „Уште еднаш, воената сила се користи за политички цели, а уште еднаш Израел плаќа безбедносна цена“, додаде тој.

Турција е меѓу најострите критичари на израелската масовна офанзива во Појасот Газа по нападот на Хамас од 7 октомври 2023 година, а односите се влошија и поради пресретнувањето од страна на Израел на активистички флотили од Турција кои се обидуваа да достават хуманитарна помош во Газа. Во исто време, Турција е членка на НАТО и Ердоган одржува блиски односи со американскиот претседател Доналд Трамп; американскиот амбасадор во Анкара ја критикуваше израелската акција.

Галија Линденштраус, виш истражувач во Институтот за национални безбедносни студии во Тел Авив, оценува дека бескомпромисната реторика на Ердоган не ги намалува израелските стравувања: „Постојат и стравувања дека, како што Турција му обезбедува засолниште на Хамас, би можела да им дозволи на вооружени групи да дејствуваат во Сирија и во иднина да претставуваат закана за Израел.“ Таа додава дека: „Се гледа дека Нетанјаху ја користи антитурската карта. Мислам дека ја гледа како можност да ја обедини својата политичка база околу себе."

Според Ѓонул Тол, виш соработник во Институтот за Блискиот Исток во Вашингтон, Нетанјаху се соочува со критики дека не ги остварил целите на своите воени кампањи. „Доколку ја премине таа граница, мора да разбере дека тоа нема да биде добро за него, бидејќи тука е и непредвидливиот фактор Трамп, а Нетанјаху не може да смета на неговата поддршка“, вели таа. Тол додава дека турското негирање на обвинувањата е обид да се намалат тензиите: „Ердоган, како популистички лидер, можеше веднаш да заземе поостар став и да каже дека ќе нападне и ќе возврати. Но, тој не го направи тоа."

Махер Тамран, писател и политички истражувач од Дамаск, смета дека за Сирија клучно е да не стане арена за туѓи судири: „Таа мора да го искористи турско-израелското ривалство за повторно да го зацврсти сирискиот суверенитет.“ Тамран додава дека и Турција и Израел „се согласуваат околу потребата од стабилна Сирија, но се разликуваат во дефиницијата за тоа што претставува стабилност."

Фото: прес-материјал од настанот