Alarm i ri: gjigantët e energjisë paralajmërojnë — rezervat shkrijnë, çmimet e karburantit rriten

Në një konferencë industriale në Oslo, drejtues të lartë të Shell dhe Equinor paralajmëruan se tregjet globale të energjisë po hynë në një periudhë me furnizim më të kufizuar dhe paqëndrueshmëri më të madhe të çmimeve, dhe se aftësia e industrisë për të zbutur pasojat e tronditjeve nga Lindja e Mesme po dobësohet.

Çmimi i naftës së papërpunuar këtë javë u ngjit drejt 110 dollarë për fuçi, ndërsa produktet e rafinuara — veçanërisht dizeli — shënuan rritje edhe më të madhe dhe arritën nivele rekord.

Adam Ritchie, ekonomist i parë në Shell Trading, tha se tregu deri tani i ka absorbuar goditjet në mënyrë befasuese. Sipas vlerësimeve të kompanisë, që nga fillimi i krizës bota ka humbur rreth 36 milionë tonë metrikë gaz natyror të lëngët dhe rreth 1,6 miliardë fuçi naftë bruto dhe kondensate. Ritchie theksoi se kërkesa më e dobët në Kinë, uljet e stokut, transporti fleksibël, kapacitetet rezervë të tubacioneve dhe rritja e prodhimit në SHBA ndihmuan në zbutjen e impaktit. Ai paralajmëroi: "Amortizatorët po dobësohen."

Bufetë në tkurrje, rikuperim i mundshëm i zgjatur

Ritchie u shpreh se këto mekanizma gradualisht po humbasin efikasitet dhe sa më gjatë të vazhdojnë ndërprerjet, aq më i madh është rreziku për goditje të reja në furnizim.

Ai shtoi se edhe nëse infrastruktura e dëmtuar energjetike rikthehet në funksion, rikthimi në normalitet mund të mos jetë i shpejtë. Ngushticat në transport, prodhim dhe zinxhirët e furnizimit mund ta shtyjnë stabilizimin e plotë të tregut deri në 2027, me kusht që të mos ketë dëmtime të reja. Pasi kriza të qetësohet, nevoja për të rimbushur stoqet mund të shtojë presion mbi furnizimin edhe gjatë vitit të ardhshëm.

Evropa paraqet një shqetësim të veçantë: nivelet e magazinimit të gazit janë dukshëm nën mesataret sezonale para dimrit, çka rrit mundësinë e tregjeve më të ngushta europiane nëse rrjedhjet nuk përmirësohen.

Drejtuesi ekzekutiv i Equinor, Anders Opedal, vlerësoi se çmimet në Evropë do të varen nga kushtet e motit, sa gaz natyror i lëngshëm do të mund të kalojë përmes Ngushticës së Hormuzit dhe konkurrenca e blerësve aziatikë për ngarkesat e disponueshme. Ai tha: "Amortizatorët nuk janë aq efektivë sa ishin në fillim të konfliktit," dhe paralajmëroi se konsumatorët mund ta ndiejnë këtë në muajt e ardhshëm.

Sipas drejtuesve, çështja nuk lidhet më vetëm me çmimin e naftës bruto: presionet në rritje mbi dizelin, gazin natyror dhe produktet e tjera të rafinuara do të ngrenë më tej rreziqet për furnizimin dhe volatilitetin e çmimeve në tregjet e karburanteve.

Foto: material shtypi nga ngjarja