Нови правила за администрацијата: две единици по ред ќе значат отказ

Собранието ги усвои измените и дополнувањата на Законот за административни службеници на 19 октомври 2026 година, со кои две последователни годишни оценки „1 - не задоволува“ стануваат правен основ за престанок на работниот однос на административните службеници.

Што се менува во оценувањето и напредувањето

Измените, донесени по скратена постапка, воведуваат построги правила за оценување и укинуваат можност за унапредување без претходно објавен интерен оглас. Предложените решенија имаат за цел да обезбедат еднаков пристап до напредување и доследна примена на мерит-системот, прилагодувајќи го статусот и на службите во Собранието и регулаторните тела.

Според новите одредби, административен службеник што две последователни години ќе добие оценка „1 - не задоволува“ ќе може да го загуби работниот однос по сила на закон. Во законот дополнително се појаснуваат дисциплинската и материјалната одговорност, а предвидено е и поекономично водење на постапките, при што останува загарантирано правото на жалба.

Примената на членот 80, кој се однесува на парична награда за исклучителен ангажман, е одложена до 1 јануари 2028 година. Подносителите велат дека целта е поефикасна, попрофесионална и потранспарентна администрација.

Опозициската СДСМ не ги поддржа измените и изрази резерва дека одредбите воведуваат механизми за дисциплинирање на администрацијата, вклучувајќи ја и собраниската служба. Координаторот на пратеничката група на СДСМ, Оливер Спасовски, оцени: "Сѐ нешто се прави во завиена форма за да се остварат некакви цели".

Од ВМРО-ДПМНЕ велат дека измените ги коригираат пропустите кои останале нерешени во претходните години. Координаторот на пратеничката група Никола Мицевски порача: "Една работа да пофалевте, да речете добро е, се исправи една работа" и во дебатата отвори прашања за независна безбедносна служба во Собранието.

Промените доаѓаат паралелно со најавите за продлабочување на професионализацијата на јавната администрација преку воспоставување Академија за стручно усовршување и обука на административните службеници. Министерот за јавна администрација Горан Минчев потенцира дека само нови правила не се доволни: "Професионална, ефикасна и одговорна јавна администрација се гради со луѓе кои имаат знаење, компетенции и капацитет да одговорат на потребите на граѓаните." Тој додаде: "Професионална администрација не се гради само со нови правила, туку и со луѓе кои имаат знаење, интегритет и капацитет да ги применуваат тие правила. Затоа Академијата ја гледаме како траен механизам за професионален развој, а не како проект со ограничено времетраење".

Министерството за јавна администрација соопшти дека се работи на институционално поставување на Академијата, дефинирање на организацискиот модел и развој на програмите за обука, и дека се очекува таа да почне со работа на почетокот на 2027 година.

Фото: прес-материјал од настанот