Shembja e akullit dyshohet të ketë shkaktuar përmbytjet në Nepal: 157 të vdekur, 579 turistë të zhdukur

Shkencëtarët thonë se përmbytjet e papritura dhe vdekjeprurëse në një lugë të Nepalit ndoshta u shkaktuan kur pjesa e përparme e një akulli u shemb dhe rrëshqiti qindra metra poshtë, duke bartur shkëmbinj dhe sedimente që u shndërruan në një valë të fortë uji dhe dëmtime. Të paktën 157 persona janë konfirmuar të vdekur, ndërsa autoritetet turistike të Nepalit njoftuan se 579 turistë rezultojnë të zhdukur — 466 prej tyre shtetas të huaj.

Autoritetet nepaleze gjithashtu përmendën një tërmet të vogël që goditi rajonin disa minuta para katastrofës si një mundësi për shkak, por hetimet ende nuk kanë dhënë një konkluzion përfundimtar mbi shkakun e rrënimit të akullit.

Imazhet satelitore dhe videoja tregojnë përmasat

Imazhet satelitore nga Planet Labs të marra para dhe pas ngjarjes tregojnë shpatet malore të gjelbra të mbuluara tani nga depozita kafe. "Është konfirmuar se një pjesë e konsiderueshme e pjesës së përparme të atij akulli është shembur dhe kështu shkaktoi këtë ngjarje, duke bartur me vete një sasi të konsiderueshme shkëmbinjsh dhe sedimente," tha Vikram Gupta, ekspert i gjeologjisë inxhinierike dhe profesor në Universitetin e Sikkim në Indi.

Video të shpërndara nga ana kineze e kufirit Nepal–Kinë, përfshirë pamje CCTV, kapin një valë të madhe përmbytjeje që përshkon zonat e banueshme, duke treguar qartë se sa papritur u goditën komunitetet.

Shkencëtari i Tokës Dan Shugar, profesor i lidhur në Universitetin e Calgary, tha se imazhet tregojnë se një sasi e madhe bore u shkri 24 orët para katastrofës: "Disa akuj në luginë dje ishin të mbuluar me borë, por sot ata janë kryesisht të zbuluar, vetëm akulli është i dukshëm. Me fjalë të tjera, edhe pse ende nuk kam parë të dhëna nga stacionet meteo, ndoshta ka qenë ngrohtë," tha ai.

Ekspertët mjedisorë kanë paralajmëruar prej vitesh se malet e Hima­la­jeve po humbin akull: Kombet e Bashkuara njoftuan në 2023 që rajoni ka humbur pothuajse një të tretën e akullit në rreth tridhjetë vjet. Qendra Ndërkombëtare për Zhvillim të Integruar Malor (ICIMOD) ka paralajmëruar se përmbytjet, rrëshqitjet e dheut, lavinat dhe thatësitë po bëhen më të shpeshta dhe shkatërruese në rajonin Hindu Kush–Himalaja, duke sjellë rreziqe të mëdha për komunitetet dhe infrastrukturën.

Foto: Printskrin od H / Surajit