Ова треба да го знаете за Богородичниот (Успенски) пост

Задутре, на 14 август, започнува Богородичниот пост (познат и како Успенски пост) и трае точно две недели — до 28 август, на големиот празник Успение на Пресвета Богородица. Иако е најкраток од четирите годишни пости, по строгост често се споредува со Великиот пост.

Историјата на постот води кон раното христијанство: првите писмени траги се наоѓаат во беседите на свети Лав Велики, околу 450 година наша ера. Конечното утврдување на времетраењето се случило на Цариградскиот собор во 1166 година, под претседателство на патријархот Лука, кога беше потврдено дека верниците треба да постат во периодот што денес одговара на 14–28 август (по старите календари 1–15 август).

Зошто се држи постот

Православните духовни отци, на пример свети Јован Златоуст, предупредуваат дека постот не е само диета. Богородичниот пост има за цел духовно очистување, продлабочена молитва, покајание и работа со страстите. Како што гласи духовната поука: "ако постот не ти донесе исправка и кротост, тој е залуден." Постот е и израз на љубов и почит кон Пресвета Богородица, која е прв молитвеник за човештвото.

Август е богат со плодови и зеленчук — поради тоа народот го нарекува и „лакомка“ — што физички го олеснува постот. Сепак, манастирските правила остануваат строги и утврдуваат режим по денови: понеделник, среда и петок се суво-јадење (исклучиво неварена храна од растително потекло: свежи или сушени овошја, зеленчук, јатки, семки, леб и мед без масло); вторник и четврток дозволуваат топла храна но строго без масло (варен зеленчук, чорби, компири, ориз, каши); сабота и недела се со масло и вино.

Во текот на целиот пост (со исклучок на литургиските дозволи) се забранети производите од животинско потекло: месо, птици, риба (освен на посебни празници), млеко и млечни производи и јајца. Исклучок е 19 август — Преображение — еден од најрадосните денови во постот, кога Црквата дава благослов за јадење риба и морски плодови, како и масло и вино; традиционално тогаш се носат грозје и јаболка за осветување.

Народните обичаи се преплетени со земјоделскиот календар: 14 август е Првиот Спас (Меден Спас) кога се осветува новиот мед; 19 август е Вториот Спас (Јаболков Спас) за осветување на овошјето; а 29 август, денот по завршувањето на постот, е Третиот Спас (Орехов или Хлебен Спас), поврзан со зрната и оревите.

Црквата и лекарите советуваат дека телесниот пост треба да се прилагоди на здравствената состојба, возраста и бременоста. Лицата со хронични болести можат да побараат благослов од својот свештеник за олеснување на исхраната; нагласено е дека најважна е чистотата на срцето, мирот и љубовта кон ближните.

Фото: принтскрин Јутјуб