Çfarë duhet të dini për agjërimin e Zojës (Uspenski)

Agjërimi i Zojës, i njohur edhe si agjërim i Uspenskot, fillon më 14 gusht dhe zgjat saktësisht dy javë, duke përfunduar më 28 gusht me festën e Madhe të Uspenjes së Shën Mërisë. Edhe pse është më i shkurtër nga katër agjërimet kryesore vjetore, konsiderohet një ndër më të rreptët në kalendarin ortodoks.

Rrënjët historike të agjërimit shtrihen në antikitetin e krishterë: gjurmët e para të shkruara gjenden në predikimet e Shën Leut të Madh, rreth vitit 450 pas Krishtit. Vazhdojësinë e periudhës agjërimore e konfirmoi Sinodi i Kostandinopojës në vitin 1166, i udhëhequr nga Patriarku Luka, kur u përcaktua se ortodoksët duhet të agjërojnë në periudhën që korrespondon me 14–28 gusht sipas kalendarit Gregorian (dikur 1–15 gusht sipas kalendarit të vjetër).

Qëllimi dhe kuptimi shpirtëror

Atëherë si sot, të gjithë udhëheqësit shpirtërorë vënë në dukje se agjërimi nuk është vetëm dietë. Agjërimi i Zojës synon pastrimin shpirtëror, lutje më të thella, pendesë dhe betejë kundër pasioneve. Si thotë mësimi shpirtëror: "nëse agjërimi nuk të sjell përmirësim dhe butësi, ai është i kotë." Agjërimi shpreh gjithashtu dashuri dhe nderim ndaj Virgjër Mërisë, si ndërmjetësja kryesore për njerëzimin.

Gushti është i pasur me fruta dhe perime, prandaj në traditën popullore ky agjërim quhet shpesh "lakomka", dhe kjo e bën më të lehtë mbajtjen fizike të agjërimit. Megjithatë, rregullat e manastirit janë të rrepta: të hënën, të mërkurën dhe të premten praktikohen ditë pa gatim (vetëm ushqime të papërpunuara bimore: fruta të freskëta ose të thata, perime, arra, fara, bukë dhe mjaltë pa vaj); të martën dhe të enjte lejohet ushqimi i gatuar por pa vaj; të shtunën dhe të dielën lejohet ushqimi me vaj dhe konsum i moderuar i verës.

Gjatë gjithë agjërimit përjashtohen produktet shtazore: mish, pulë, peshk (me përjashtime liturgjike), qumësht dhe produkte bulmeti dhe vezë. Një përjashtim i rëndësishëm është 19 gushti, Festa e Transfigurimit, një ditë gëzimi kur Kisha jep një bekim që lejon konsumimin e peshkut dhe frutave të detit, si dhe përdorimin e vajit dhe verës; atë ditë është zakon të çohen rrush dhe mollë për t'u bekuar.

Ritualet popullore lidhen ngusht me sezonin bujqësor: 14 gushti është Spasi i Parë (Honey Spas) për bektesimin e mjaltit të ri; 19 gushti është Spasi i Dytë (Apple Spas) për bektesimin e frutave; dhe 29 gushti, dita pas përfundimit të agjërimit, është Spasi i Tretë (Nut ose Bread Spas) lidhur me misrin dhe arrat.

Prifërit dhe mjekët këshillojnë që agjërimi trupor të përshtatet me gjendjen shëndetësore, moshën dhe shtatzëninë. Personat me sëmundje kronike mund të kërkojnë bekim nga prifti i tyre për të lehtësuar rregullat ushqimore; theksohet se qëllimi kryesor mbetet pastërtia e zemrës, paqja dhe dashuria për të afërmit.

Foto: принтскрин Јутјуб