Kjo zakon prindërore e bën fëmijën dhunues

Duket se ka pafund këshilla për të qenë prind i mirë, me një qëllim të përbashkët — të rrisësh fëmijë të mirë dhe empatikë. Prandaj, zbulimi që fëmija juaj ngacmon ose keqtrajton bashkëmoshatarët mund të jetë një zhgënjim i thellë për çdo prind.

Kjo problematikë është më e përhapur sesa mendohet: rreth 20% e nxënësve ushtrojnë ndonjë formë dhune ndaj bashkëmoshatarëve gjatë arsimit fillor dhe të mesëm, sipas një reviste të respektueshme amerikane për shëndetin publik. Këta nxënës — si autorët e dhunës ashtu edhe viktimat — paraqesin shkallë më të larta të problemeve me shëndetin mendor dhe kanë më shumë gjasa të hasin vështirësi në shkollë dhe në jetë; autorët e dhunës shpesh përballen më vonë me delinkvencë, ndërsa viktimat mund të kenë vështirësi të qëndrueshme në ndërveprimet sociale.

Prandaj është thelbësore të kuptoni pse fëmijët bëhen dhunues dhe si zakonet e përditshme të prindërve mund t’i inkurajojnë pa dashje, përpara se gjërat të dalin jashtë kontrollit.

Si ndikojnë veprimet e prindërve

Psikologia klinike Ember Thornton shpjegon se ngacmimi rrjedh shpesh nga pasiguria e thellë. "Children usually bully other children to feel more powerful or to gain greater control. This most often happens when they feel personal insecurity or self-doubt, but it can also arise from difficulties with emotional expression," shpjegon Thornton. "If a child is angry, upset or distressed, they may pour that anger onto another child just to feel better, because they haven’t developed a healthier way to express it."

Sa herë që prindërit i bëjnë fëmijët të ndihen të padukshëm, të përbuzur ose të ulur, rritet rreziku që fëmija të zhvillojë sjellje agresive. "That can be rejecting or invalidating children’s feelings, harsh punishments or severe criticism — all of these things make children feel powerless and worthless," sqaron Thornton. "Then they try to regain that power in other ways, most often by bullying others to reclaim their own sense of importance."

Prindërit duhet të jenë të kujdesshëm edhe ndaj sjelljeve të maskuara si "humor i padëmshëm": komentet si "shkurt, po bëja shaka" ose "mos u mërzite, është vetëm shaka" mund të dëmtojnë më shumë se sa pritet.

Dinamikat familjare kanë rol të madh. Këshilltarja për shëndetin mendor Anita Powell vë në dukje se fëmijët që ushtrojnë dhunë shpesh riprodhojnë modelet negative të sjelljes që shohin tek personat me autoritet në shtëpi. "When children experience those patterns from parents without any conversation about repairing the harm, they are left to accept those models as normal ways to interact with the world," thotë Powell.

Studimet e mbështesin këtë: fëmijët që rriten me kufij të qartë por me ngrohtësi dhe mirësjellje (në vend të prindërimit tepër lehtësues, indiferent ose autoritar dhe agresiv) kanë shumë më pak gjasa të zhvillojnë sjellje të dhunshme.

Nëse vëreni sjellje ngacmuese te fëmija juaj, psikologët këshillojnë të mos ndërmerrni menjëherë ndëshkim, por të ndiqni këto hapa:

• Kujojeni perspektivën e fëmijës. Bisedoni me kuriozitet të sinqertë dhe kujdes, duke i treguar se e merrni situatën seriozisht.
• Eksploroni botën e tij të brendshme. Pyetni çfarë ndjeu dhe cilat mendime e shtynë të veprojë ashtu.
• Siguroni ndihmë profesionale. Ndonjëherë fëmija ka nevojë për terapi për të përballuar zemërimin e grumbulluar, ankthin ose për të mësuar mënyra më të shëndetshme komunikimi me bashkëmoshatarët.

"A child who feels safe enough to recognise and express their emotions has very little chance of becoming a bully. Violent children actually feel extremely unseen and powerless inside. They gain real power only when someone truly listens to them, sees them and values them," përmbyllin ekspertët.

Foto: material shtypi nga ngjarja