Paradoxale, por e vërtetë: marketet shesin fruta dhe perime më lirë se tregjet

Rregulli i pashkruar se tregjet gjithmonë janë më të lira se marketet këtë verë po tregon se po ndryshon. Sipas një krahasimi të çmimeve në disa tregje dhe rrjete tregtare në Shkup, për shumë fruta dhe perime sezonale të njohura, marketet aktualisht ofrojnë çmime më të ulëta.

Nga tregjet që u përfshinë në krahasim, më e lirë shpesh del Tregu i Gjelbër në Shkup, në Bit-pazar çmimet janë pak më të larta, ndërsa tregu Bunjakovec shënon shifrat më të larta në pasqyrë, me Aerodromin menjëherë pas tij.

Nga ajo që shihet në stenda, çmimet për frutat janë: pjeshkë 60–70 denarë për kilogram, nektarina 70 denarë, kumbulla 60–70 denarë, kajsia 70–100 denarë në varësi të cilësisë dhe rrush 70–80 denarë për kilogram.

Për perimet, domati më i popullarizuar i llojit „jabuchar“ shitet 100–120 denarë për kilogram, ndërsa domati i zakonshëm në disa stenda është në ofertë – tre kilogramë për 100 denarë. Kastravecët kushtojnë rreth 40 denarë, speci i ëmbël 100 denarë, speci i fortë 60 denarë, ndërsa shalqini shitet 20 denarë për kilogram.

Promocionet dhe blerjet e mëdha po ndryshojnë lojën

Në markete, disa nga këto produkte ofrohen me çmime dukshëm më të ulëta: pjeshkë dhe nektarina 60 denarë/kg, kumbulla 55 denarë/kg, domate 50 denarë/kg, speca të ëmbël 65 denarë/kg, speca të fortë 50 denarë/kg, kunguj të vegjël 20 denarë/kg dhe melona 50 denarë/kg.

Dallimi më i madh është te domatet: ndërsa domati i llojit „jabuchar“ në tregje shitet deri në 120 denarë/kg, në markete domatet mund të gjenden edhe për vetëm 50 denarë/kg. E konsiderueshme është dhe diferenca te speci i ëmbël — rreth 35 denarë — si dhe te pjeshkat dhe nektarinat.

Analistët ekonomikë thonë se kjo nuk është befasuese: „Në vitet e fundit rrjetet tregtare shpesh ofrojnë çmime më të ulëta për pjesë të produkteve. Sasitë e mëdha, logjistika e organizuar dhe promovimet e shpeshta u mundësojnë atyre të jenë më konkurrues – thonë ata.“

Bujqit, nga ana tjetër, paralajmërojnë se nuk mund të ulin çmimet pafundësisht: „Fertilizuesit, karburanti, fuqia punëtore, uji për vaditje, gjithçka është më e shtrenjtë. Njerëzit mendojnë se bujku vendos çmimin si të dojë, por pas çdo kilogrami frutash dhe perimesh qëndrojnë muaj punë dhe investime të mëdha – thotë një bujk nga Stajkovc.“ Nga marketet theksojnë se në periudhën e verës rregullisht organizojnë akcione: „Përditë punojmë për t’u siguruar çmime konkurruese dhe produkte cilësore. Në sezonin veror shpesh organizojmë oferta promocionale për fruta dhe perime, që shtesë i ulin çmimet – thonë në një market të Shkupit.“

Shitësit e tregut kujtojnë se çmimi nuk është kriteri i vetëm: „Tek ne njerëzit blejnë sepse e dinë nga kush e marrin produktin. E shikojnë, e prekin, provojnë frutat, bisedojnë me shitësin. Produkti vendas dhe freskia nuk mund të krahasohen gjithmonë vetëm me çmimin – thonë në tregun e Aerodromit.“ Për shumë veta lidhja me një prodhues të provuar dhe freskia e menjëhershme prapë e bëjnë tregun zgjedhjen kryesore, edhe pse supozimi automatik se tregu është vendi më i lirë po shembet ngadalë.

Foto: Sloboden Pecat / Dragan Mitreski