Пит Хегсет најави укинување на 20% од генералските места, Маск вклучен во „Проект Меридијан“

Министерот за одбрана на САД, Пит Хегсет, на 1 октомври 2026 година одржа говор на воената база Квантико во кој објави дека ќе ги укине 20 отсто од сите генералски и адмиралски позиции во вооружените сили. Тој рече дека го удвоил претходно наметнатото намалување од 10 на 20 проценти и дека мерките треба да бидат завршени до 1 јануари 2027 година.

Обем, бројки и реакции

Според податоците на Пентагон, на крајот на јули во американските вооружени сили имало околу 850 генерали и адмирали кои командуваат со повеќе од 1,3 милиони војници на активна служба. Дополнително, речиси 800.000 лица служат во Националната гарда и резервниот состав. Хегсет изјави дека им наложил на вооружените сили да го удвојат намалувањето што го наредил во пролетта на 2026 година.

Поранешниот министер за одбрана Леон Панета го критикуваше потегот и предупреди дека армијата е силна бидејќи ја отсликува целата американска заедница—жени, мажи и луѓе од различни расни и етнички групи. Тој во интервју за CNN оцени дека намалувањата, особено во услови на војна со Иран, може да ја лишат армијата од команданти со борбено искуство.

Од преземањето на функцијата во јануари 2025 година, по налог на претседателот Доналд Трамп, Хегсет го започна заминувањето на низа високи воени функционери. Неколку дена пред почетокот на војната со Иран кон крајот на февруари, тој без образложение ги разреши началникот на Генералштабот Чарлс К. Браун Јуниор и командантката на американската морнарица Лиса Франкети. Меѓу останатите високи офицери кои се пензионираа или поднесоа оставки е и државниот секретар задолжен за копнената војска, Ден Дрискол, кој поднесе оставка на почетокот на септември по повторени несогласувања со Хегсет.

Хегсет, кој самиот се нарекува "министер за војна", често ги обвинува програмите за разновидност и инклузија и ги поставува реформите во културен контекст. Во минатото тој неколку пати остро се изразил за состојбата на физичката подготвеност на војниците, кога голем број припадници и команданти ги нарече премногу "дебели" и им наметна програми за фитнес.

Покрај кадровските намалувања, Хегсет најави и нова иницијатива на Пентагон наречена „Проект Меридијан“ за проучување на иднината на војувањето. Тој рече дека технолошкиот милијардер Илон Маск ќе биде една од неколкуте познати личности кои ќе раководат со иницијативата и дека целта е „креативно да се погледне кон иднината и да се идентификуваат областите што мора да ги освоиме и способностите што мора да ги совладаме“. Шефот на Пентагон очекува први резултати од проектот во рок од 120 дена и посочи загриженост од автономните оружени системи и вештачката интелигенција кои можат да дејствуваат без директна човечка интервенција.

Фото: прес-материјал од настанот