Питер Тил: како инвеститорот на Палантир гради влијание во технологијата и политиката

Питер Тил, коосновач на Палантир и еден од првите инвеститори во Фејсбук, го шири своето влијание преку технологии, политика и вештачка интелигенција, делумно од својата привремена резиденција во Аргентина. Роден во 1967 година во Франкфурт на Мајна, со детство поминато делумно во ЈАР и во поранешната Југозападна Африка, Тил стекна слава како претприемач и инвеститор — коосновач и поранешен извршен директор на PayPal и прв надворешен инвеститор во Facebook. Денес неговиот фонд Founders Fund има удели во компании како SpaceX и OpenAI, а списанието „Forbes“ го проценува неговиот имот на околу 35 милијарди американски долари (31 милијарда евра).

Најпознат по Палантир — компанија за надзор, вештачка интелигенција и анализа на податоци која ја основал и во чиј управен одбор е претседател — Тил е вклучен во договори од повеќе милијарди долари за развој софтвер за Пентагон и за Агенцијата за имиграција и царина на САД (ICE). Во април годинава Палантир објави манифест од 22 точки, што критичарите го препознаа како содржител на „техно‑фашистички“ елементи, а некои европски влади, меѓу кои Холандија, Франција и Германија, почнаа да ги преиспитуваат или раскинуваат врските со компанијата по безбедносни причини.

Од Силиконската долина до политичките влогови

Влијанието на Тил се протега далеку надвор од деловниот свет. Тој беше еден од најистакнатите поддржувачи на Доналд Трамп во Силиконската долина во 2016 година, донираше 1,25 милиони долари за неговата предизборна кампања и подоцна служеше како советник. Подоцна продолжи да финансира републикански кандидати и комитети и беше значаен покровител на Џеј Ди Венс: во 2022 година Тил донираше 15 милиони долари за комитетот „Protect Ohio Values“, поддржувајќи ја кандидатурата на Венс за Сенат — во тоа време најголема поединечна донација за поддршка на кандидат за Сенат.

Личните политички ставови на Тил се тешки за категоризација. Него го опишуваат како либертариен националист, тој ја гледа технологијата како „алтернатива на политиката“ и покажува недоверба кон владите, регулативите и либералните елити. Макс Чафкин, автор на биографија за Тил од 2021 година, изјави дека „тоа граничи со фашизам.“ Чафкин појаснува: „Тој вели дека со една компанија се управува подобро отколку со влада бидејќи одлуките ги носи едно лице – во суштина, диктатор. Тој е непријателски настроен кон идејата за демократија. Тоа е прилично застрашувачки кога ќе се земе предвид улогата што ја играат компаниите во кои има свој удел“.

Тил е израснат во побожно христијанско семејство; неодамна себе се опиша како „ортодоксен христијанин со мало ’о’“. Во исто време тој е отворено хомосексуален и е оженет со финансерот Matt Danzeisen, што создава напнатост со делови од конзервативната христијанска сцена со која има политички врски. Веќе неколку години Тил држи предавања за Антихристот и говори за сили и поединци кои, според него, го туркаат светот кон апокалиптичен поредок; во таа група тој ги вбројува и активистката Greta Thunberg, како и влади кои се обидуваат да ја регулираат вештачката интелигенција. Во јули Тил го нарече папата Лав Четиринаесетти „кинески комунистички агент“ поради неговите повици за построга регулација на AI.

Заедно со семејството, Тил привремено се пресели во Аргентина и воспостави контакти со либертариниот претседател Javier Milei; владата на Аргентина разгледува мерки за привлекување странски фирми и за поттикнување инвестиции во AI‑центри за податоци. И додека Палантир се соочува со растечки меѓународен отпор, за Тил клучни остануваат неговите мрежи и пријателства — со личности како Elon Musk, Donald Trump и JD Vance. Како што Тил кажа за Washington Post во 2014 година: „Со текот на годините изградив одлични пријателства со луѓе со кои сум соработувал,“ и додаде дека „тоа е навистина важен аспект што му овозможува на човек да биде успешен во нашето општество на долг рок.“

Фото: прес-материјал од настанот