Почина Сим Калас, поранешен премиер и еврокомесар

Поранешниот премиер на Естонија, долгогодишен еврокомесар и потпретседател на Европската комисија, Сим Калас, почина синоќа на 78-годишна возраст. Веста за неговата смрт ја објави неговата ќерка, Каја Калас, висока претставничка на Европската унија за надворешни работи и безбедносна политика.

Од советско финансиско тело до европските институции

Сим Калас е роден на 2 октомври 1948 година во Талин и дипломирал со почести на Универзитетот во Тарту по финансии и кредит. Кариерата ја започнал во 1975 година во Министерството за финансии на Естонската Советска Социјалистичка Република. Од 1979 до 1986 година раководел со естонската централна канцеларија на советскиот систем на штедилници; до 1989 година бил и заменик-уредник на весникот Rahva Hääl. Тој бил член на Комунистичката партија на Советскиот Сојуз од 1972 до 1990 година.

Во 1987 година, заедно со Едгар Сависаар, Тито Маде и Мико Титма, учествувал во изготвување на предлог за поголема економска автономија за Естонија, план познат под кратенката ИМЕ, што предвидувал воведување пазарни механизми, посебен даночен систем и национална валута.

По обновувањето на независноста, Калас бил гувернер на централната банка од 1991 до 1995 година и имал значајна улога во подготовката на монетарната реформа и повторното воведување на естонската круна во 1992 година. Тој бил еден од основачите на Реформската партија во 1994 година и подоцна ѝ бил долгогодишен претседател; служел како министер за надворешни работи од 1995 до 1996 година и како министер за финансии од 1999 до 2002 година.

Калас бил премиер од јануари 2002 до април 2003 година, во периодот на интензивна подготовка за пристапување кон Европската унија и НАТО. По влезот на Естонија во ЕУ, тој бил европски комесар и потпретседател на Европската комисија од 2004 до 2014 година: во почетокот одговорен за економски и монетарни прашања, потоа за администрација, ревизија и борба против измами, а од 2010 до 2014 за транспорт. Тој остана запаметен по промоцијата на поголема транспарентност во институциите на ЕУ и по учеството во развојот на правната рамка за Трансевропската транспортна мрежа (TEN-T), усвоена во 2013 година.

Подоцна бил кандидат за претседател на Естонија во 2016 година, градоначалник на општина Вимси од 2017 до 2019 година, се врати во парламентот и се повлече од политиката во септември 2024 година по вкупно пет мандати. Покрај политиката, тој беше популарен како долгогодишен уредник и водител на радио квизот „Мнемотурнир“, кој го водеше од 1976 до 1989 година.

Фото: прес-материјал од настанот