Kryefaqja
Maqedonia

Gjysma e blerësve online në Maqedoninë e Veriut paguajnë vetëm me para në dorëzim

Studimi tregon hendek mes posedimit të llogarive dhe kartave dhe përdorimit real të pagesave digjitale.

·Maqedonia
Gjysma e blerësve online në Maqedoninë e Veriut paguajnë vetëm me para në dorëzim

Raporti "Analiza e pagesës në dorëzim dhe pagesave digjitale në e‑tregti në Maqedoninë e Veriut, 2026", i përgatitur nga Shoqata për E‑Tregti e Maqedonisë së Veriut (AETSM) me mbështetjen e Visa dhe i prezantuar në konferencën e nëntë rajonale për e‑tregti në Shkup, evidenton një hendek të madh mes aksesit në instrumente financiare dhe përdorimit real të tyre.

Akses nuk do të thotë përdorim

Edhe pse 84.3% e të rriturve kanë llogari në një institucion financiar dhe 75.2% posedojnë kartë debiti, përdorimi i kanaleve digjitale është i kufizuar. Vetëm 27.4% e të rriturve përdorën telefonin mobil ose internetin për të paguar faturat (kundrejt 61.8% në ekonomitë me të ardhura më të larta), dhe 28% i përdorën këto kanale për të blerë mallra dhe shërbime, në krahasim me 60.4% në grupin krahasues.

Të dhënat mikro nga Global Findex 2025, mbledhur në 2024, tregojnë se rreth gjysma e blerësve online në Maqedoninë e Veriut kanë përdorur pagesa dixhitale (50%), e ngjashme me Serbinë (49.3%), ndërsa në ekonomitë me të ardhura më të larta ky përqindje arrin 90.9%. Analiza e 263 respondentëve që blenë mallra fizike online tregon se 50% paguajnë vetëm me para në dorëzim, 37.2% përdorin dhe para dhe pagesë online, dhe vetëm 12.7% paguajnë vetëm online — që nënkupton se 87.3% përdorin para në dorëzim të paktën herë pas here.

Mosha bën ndryshim thelbësor: tek blerësit online 15–34 vjeç, 40.3% paguajnë vetëm me para në dorëzim; tek ata 35–54 vjeç përqindja është 49.4%; dhe ngrihet në 81.8% për blerësit mbi 55 vjeç. Analiza statistike tregon se mosha mbetet e fortë e lidhur me përdorimin e parasë edhe pasi merren në konsideratë variabla të tjera demografike dhe socioekonomike.

Ekzistojnë edhe diferenca sipas vendbanimit dhe të ardhurave: në zonat rurale 60% e blerësve online paguajnë vetëm me para, kundrejt 41.4% në zonat urbane. Tek blerësit në dy kuintilet më të ulëta të të ardhurave, 66.5% përdorin vetëm para, ndërsa tek dy kuintilet më të larta ky përqindje është 43.2%. Gjinia pak ndryshon: 50.5% e grave dhe 49.6% e burrave që blejnë online paguajnë vetëm me para.

"Nuk mjafton që qytetarët të blejnë online - e rëndësishme është edhe si paguajnë. Të dhënat tregojnë një paradoks interesant - kemi përhapje të lartë të llogarive bankare dhe kartave të pagesës, por gjysma e blerësve online ende paguajnë vetëm me para në dorëzim. Kjo do të thotë që dixhitalizimi i blerjeve nuk nënkupton automatikisht dixhitalizimin e pagesës. Nëse duam përparim të vërtetë, duhet të punojmë për besimin, alfabetizimin digjital dhe krijimin e kushteve që pagesa online të jetë një zgjedhje e thjeshtë, e sigurt dhe tërheqëse për të gjitha gjeneratat", tha Dr. Nina Angelovska Stankov, presidente e Shoqatës për E‑Tregti e Maqedonisë së Veriut.

Raporti përfundon se rritja e pagesave digjitale kërkon më shumë sesa infrastrukturë teknike: nevojiten besim i konsumatorit, edukim, përmirësim i përvojës së përdoruesit dhe stimuj. Qëllimi nuk është heqja e pagesës në dorëzim, e cila mbetet e rëndësishme për tregtinë elektronike vendore, por krijimi i kushteve që pagesa digjitale të bëhet gradualisht një zgjedhje më praktike dhe më tërheqëse.

Foto: material shtypi nga ngjarja

Artikuj të ngjashëm