Поморски здруженија: задолжителни давачки низ Ормускиот Теснец ќе ги поскапат превозот и енергијата

Осум водечки меѓународни поморски здруженија ги повикаа Обединетите нации да се спротивстават на воведувањето задолжителни такси или надоместоци за бродовите што пловат низ Ормускиот Теснец, предупредувајќи дека таквите давачки би го загрозиле непреченото пловење и би имале негативни последици врз светската економија.

Во заедничко отворено писмо упатено до генералниот секретар на ОН, Антонио Гутереш, и до генералниот секретар на Меѓународната поморска организација (IMO), Арсенио Домингез, здруженијата забележуваат дека таквите мерки би биле сериозно отстапување од воспоставената меѓународна практика. Писмото било испратено во понеделникот, а објавено вчера од Меѓународната комора за бродски превоз.

Предупредување за преседани и пренесување трошоци

Во писмото стои: "Воведувањето задолжителни надоместоци за транзит или такси за услуги што практично претставуваат патарина низ Ормускиот Теснец би било значително отстапување од воспоставената меѓународна практика." Здруженијата предупредуваат дека дозволувањето вакви давачки би можело да создаде преседан за слични мерки на други меѓународни морски патишта и да ја ослаби правната рамка што го регулира правото на транзит.

Во писмото е наведено и дека "Дополнителните трошоци за поморски транспорт би се пренеле низ глобалните синџири на снабдување, што би довело до повисоки цени на превозот и енергијата, зголемена инфлација и поголема економска неизвесност." Организациите додадоа дека безбедноста на морнарите и непреченото пловење не смеат да бидат загрозени за време на преговорите за регионалната безбедност и решавањето на конфликтите.

Потписници на писмото се Азиската асоцијација на бродосопственици, BIMCO (Балтички и меѓународен поморски совет), Меѓународната асоцијација на крузерски компании, Европската асоцијација на бродосопственици, Меѓународната комора за бродски превоз, ИНТЕРКАРГО (Меѓународна асоцијација на сопственици на бродови за сув товар), ИНТЕРТАНКО (Меѓународна асоцијација на независни сопственици на танкери) и Светскиот поморски совет.

Писмото следува откако Иран и Оман вчера постигнаа прелиминарно разбирање за речиси сите прашања поврзани со идниот режим на Ормускиот Теснец. Заменик‑министерот за надворешни работи на Иран, Казем Гарибабади, изјави дека конечниот договор е "на чекор до финализирање" и дека разбирањето ги опфаќа локациите на влезните и излезните поморски рути, но нагласи дека тоа "не значи целосно отворање на Ормускиот Теснец." Тој додаде: "Станува збор за нов и поинаков модел во споредба со практиката што важеше во изминатите 60 години."

Советот на Меѓународната поморска организација во јули соопшти дека, согласно со меѓународното право, пловидбата низ Ормускиот Теснец треба да остане ослободена од такси и други давачки, и истакна дека секој договор меѓу крајбрежните држави во регионот мора да обезбеди недискриминаторски и непречен транзит за сите бродови низ меѓународно признатите пловни коридори.

Ормускиот Теснец е еден од најважните светски поморски теснеци, кој го поврзува Персискиот Залив со Оманскиот Залив и светските пазари; секое нарушување на комерцијалниот поморски сообраќај таму претставува сериозен ризик за глобалното снабдување со енергенси и меѓународната трговија. Трамп рече дека договорот за отворање на Ормускиот Теснец може да падне денеска, па му се закани на Иран.

Фото: EPA-EFE/MEHDI DEHDAR