Para zgjedhjeve në Serbi: akuza për blerje votash, frikësim dhe presion ndaj opozitës

Ndërsa Serbia shkon drejt zgjedhjeve parlamentare të caktuara për 25 tetor 2026, një analizë e huaj përshkruan një fushatë të tensionuar me akuza për blerje votash, frikësim dhe presion ndaj opozitës, teksa lëvizja studentore përballet me sulme mediatike dhe mbikëqyrje.

Aktakuzat kryesore dhe rrethanat

Ish-anëtari i Partisë Progressive Serbe, Momcilo Marjanovic, 54 vjeç, ka deklaruar se ka marrë rrogë për një vend pune që në të vërtetë nuk ekzistonte në ndërmarrjen komunale për menaxhim të varrezave në Novi Sad dhe se, që nga nëntori i vitit 2024, ka marrë nga drejtori i ndërmarrjes shtetërore të prodhimit të energjisë termike në Novi Sad ose nga sekretarja e tij „ndër 350.000 dhe 400.000 euro të destinuara për pagesë të dhunëprurësve dhe për blerje votash.” Këto pretendime vijnë në një moment të ndjeshëm, pak para votimit më 25 tetor.

Autori Florian Hassel shkruan: “For the first time in more than a decade the rule of the autocrat Aleksandar Vucic, who has governed Serbia since 2012, is under threat.” Artikulli rikujton se edhe zgjedhjet e dhjetorit 2023 u shoqëruan me shqetësime të shumta, ndërsa Bashkimi Evropian në korrik 2026 dha një vlerësim kritik që theksoi mangësitë në sundimin e ligjit dhe mungesën e një debati të vërtetë politik.

Vëzhguesit e OSCE-së raportuan më 9 tetor për “numerous cases of intimidation” të aktivistëve opozitarë gjatë fushatës, përfshirë raste të dhunës fizike. CRTA regjistroi 49 sulme në tre javët e para të fushatës, të dyshuara se janë kryer nga elementë të afërt me pushtetin.

Artikulli detajon ngritjen e listës studentore «Students Win», e udhëhequr nga Ilija Srdanovic, profesor i mjekësisë nga Novi Sadi. Sipas shkrimit, lista përfshin pedagogë, artistë dhe sipërmarrës, ndërkohë që mediat pro-qeveritare kanë tentuar ta demonizojnë lëvizjen studentore dhe udhëheqësin e saj. Fondacioni Sher ka dokumentuar se të paktën 14 përfaqësues studentorë janë monitoruar në mënyrë të paligjshme përmes telefonave celularë me ndihmën e softuerit izraelit Pegasus.

Po ashtu, artikulli ngre dyshime mbi rregullshmërinë e procesit zgjedhor: që nga maji janë lëshuar 236,000 karta të reja identiteti, të nevojshme për regjistrim në listat e votuesve; në të kaluarën vëzhgues kanë raportuar për votues të regjistruar në adresa fiktive dhe për transport të organizuar të votuesve nga Republika Srpska drejt Beogradit. Më shumë se 100,000 shtetas të Serbisë të regjistruar për të votuar jashtë vendit do të përballen me pengesa praktike, sepse do të mund të votojnë vetëm më datën e zgjedhjeve në misionet diplomatike‑konsullore të Serbisë, gjatë të njëjtave orare kur hapen vendvotimet në Serbi — nga 7 deri në 20 orë, gjë që për vendet me ndryshim kohe të madh e bën pjesëmarrjen jashtëzakonisht të vështirë.

Foto: material shtypi nga ngjarja