Monumenti i propozuar “Nëna Maqedoni” në Novi Sad nxiti protesta nga Greqia dhe Bullgaria
Propozimi për një skulpturë të dy metrave në Novi Sad nxiti kundërshtime në Greqi dhe Bullgari; autoritetet lokale kërkuan mendime ekspertësh.
Nisma për ngritjen e një monumenti bronz me titullin „Nëna Maqedoni“ në Novi Sad ka shkaktuar reagime në Greqi dhe Bullgari, pas propozimit që u dorëzua për të shënuar 80‑vjetorin e vendosjes së maqedonasve në Vojvodinë.
Propozimi parashikon një skulpturë bronzi rreth dy metra e lartë që paraqet një grua me kostum tradicional maqedonas dhe dy fëmijë — njëri i kthyer kah Serbia dhe tjetri kah Maqedonia e Veriut. Autori i projektit është skulptori Siniša Noveski. Iniciativën e paraqiti Këshilli Kombëtar i Pakicës Kombëtare Maqedonase në Serbi.
Procedurat lokale dhe kërkesa për mendime
Këshilli për Kulturë dhe Informim i Asamblesë së Novi Sad kërkoi mendime shtesë nga ndërmarrja publike "Urbanizam" dhe nga Instituti për Mbrojtjen e Monumenteve Kulturore, kështu që çështja mbetet në shqyrtim nga autoritetet lokale.
Partia Civile e Grekëve në Serbi reagoi ashpër dhe i kërkoi autoriteteve të Novi Sad t'i refuzojnë iniciativën. Partia tha se monumenti do të ishte "një mungesë të thellë respekti ndaj popullit dhe shtetit grek", dhe e konsideroi veçanërisht problematik emrin "Nëna Maqedoni". Përfaqësuesit e partisë e shohin propozimin si revizionizëm historik dhe gjeografik dhe si përvetësim të një emri që ata e lidhin me trashëgiminë historike greke.
Zërat nga Bullgaria interpretuan iniciativën me kritika të tjera: komentues bullgar vërejnë se kostumi tradicional i skulpturës lidhet me trashëgiminë folklorike të rajonit historik‑gjeografik Maqedoni, dhe për këtë arsye e vlerësojnë monumentin si një provokim ndaj kujtesës historike bullgare.
Vlerësimet bullgare gjithashtu i kushtuan vëmendje simbolikës së dy fëmijëve — njëri i kthyer kah Serbia dhe tjetri kah Maqedonia e Veriut — duke e lexuar këtë si një mesazh mbi ndikimin serb në Maqedoninë e Veriut dhe si pjesë të një narrative që disa e quajnë "bota serbe". Aktualisht, institucionet e Novi Sad po mbledhin mendime ekspertësh para se të marrin një vendim përfundimtar.
Foto: material shtypi nga ngjarja
