Путин потпиша закон што воведува рестрикции за Русите во странство осудени во отсуство

Рускиот претседател Владимир Путин потпиша закон со кој се воведуваат привремени рестриктивни мерки против руски државјани што живеат во странство и кои се осудени во отсуство или за кои се смета дека "избегнуваат извршување казна".

Регистер, замрзнати сметки и ограничување на конзуларни услуги

Законот се однесува на сите лица надвор од Русија кои се осудени според кој било член од Кривичниот законик, како и на оние против кои се донесени конечни административни одлуки според политички чувствителни одредби, вклучувајќи „дискредитирање“ на вооружените сили, кршење на правилата за статус на „странски агент“, учество во „непожелни организации“, повикување на воведување санкции против Русија или оспорување на нејзиниот територијален интегритет.

Министерството за правда ќе води посебен регистар, а главниот обвинител или неговиот заменик ќе имаат право да додаваат имиња. По внесувањето во регистарот, лицето се соочува со мерки како што се замрзнување на банкарски сметки во Русија и блокирање на апликации за електронско банкарство и трансфер на пари; забрана за продажба или пренос на имот и возила (вклучително и преку полномошно); забрана за користење на државниот портал за услуги и електронски потписи; и одбивање на повеќето конзуларни услуги во странство, вклучително и издавање или обновување на меѓународни пасоши. Единствениот експлицитен исклучок е издавање потврда со која се потврдува дека лицето е живо.

Меѓу другите ограничувања се неможност за регистрација како претприемач или самовработен, добивање кредити, добивање државни бенефиции или овластување на други да дејствуваат во нивно име.

Правните експерти на организацијата за заштита на човековите права Прв отсек оценија дека кумулативниот ефект од овие мерки претставува „ефективно лишување од државјанство“ или „граѓанска смрт": државата ја задржува можноста да гони лице и да бара од неа почитување на законот, а истовремено ја лишува од практичните права што нормално се поврзани со руското државјанство.

Мерките доаѓаат по тоа што стотици илјади Руси ја напуштија земјата по почетокот на конфликтот во Украина на 24 февруари 2022 година. Конзервативните проценки покажуваат дека околу 650.000 се уште се во странство; пошироките проценки, вклучувајќи привремени заминувања, се движат од 800.000 до повеќе од еден милион. Најголемиот поединечен бран заминувања — според некои проценки меѓу 300.000 и 400.000 луѓе — следеше по одлуката на Путин за делумна мобилизација по 21 септември 2022 година, кога военоспособни мажи заминаа за да избегнат регрутација.

Новите мерки се најавуваат во услови на постојан недостиг на персонал на фронтот. Руски извори и украински функционери наведуваат дека во Кремљ се зборува за можен нов бран мобилизација по изборите за Државната дума во септември 2026 година, можеби уште во октомври, што би можело да вклучува „100.000 до 300.000 до 500.000 луѓе“. Иако конечната одлука сè уште не е донесена, а Кремљ продолжува да го истакнува „доброволното“ регрутирање преку договори, времето на донесување на законот укажува на решеноста на Москва да ја заостри контролата врз дијаспората што ја напушти земјата токму за да избегне такви повици.

Путин: "Западот отворено се подготвува за војна со Русија — спремни сме да одговориме".

Фото: EPA/SERGEI ILNITSKY