Румен Радев ги презеде посмртните останки на цар Самоил во Солун

Бугарскиот премиер Румен Радев пристигна во Музејот на византиската култура во Солун за да ги преземе посмртните остатоци кои се припишуваат на средновековниот владетел цар Самоил. Тој беше пречекан од својот грчки колега Киријакос Мицотакис, а во нивно присуство министрите за култура потпишаа протокол за предавањето.

Од страна на Бугарија се предаваат и 48 предмети на Грција — претежно црковни прибори од неколку манастири во Егејска Македонија, кои биле спасени од бугарските научници за време на Првата светска војна. Меѓу нив, според грчката страна, е и епископскиот престол; предметите биле стекнати во 1917 година од митрополиите Сер и Негрита.

„Денес воспоставуваме многу длабока врска со Бугарија, која не е само културна. Враќањето на важен црковен сад создава нови мостови на комуникација“, рече Мицотакис и му се заблагодари на Радев. Тој додаде дека Атина ја исполнува својата историска должност со враќањето на посмртните останки на Цар Самоил, кои биле чувани од страна на грчката влада децении.

Долга предисторија на преговорите

Мицотакис потсети дека преговорите за враќање на останките започнале уште во 1970-тите, во времето на Константинос Караманлис и Тодор Живков. „Потребно било време за да се надминат предизвиците од минатото. Нашата соработка сега започнува. Ова е првата фаза за враќање на други реликвии од Бугарија“, рече тој.

Според грчките најави, властите во Атина ќе ѝ ги предадат посмртните останки на Бугарија в сабота. Радев го опиша настапот во Солун како голема чест и потсети дека аспирацијата на бугарската држава за репатријација датира од 1960-тите, кога останките биле откриени во црквата „Свети Ахил“.

„Аспирацијата на бугарската држава да ги врати останките датира од 1960-тите, кога овие останки биле откриени во црквата ‘Свети Ахил’. Мило ми е што денес го исполнуваме тестаментот на нивниот откривач, проф. Муцопулос, да ги врати. Би сакал да му изразам благодарност на Мицотакис за постигнувањето на овој историски договор за нашите две земји, за вашето политичко водство“, рече Радев.

Радев нагласи дека во текот на изминатите шест децении е вложена напорна работа за да се стигне до денес. „Ако во минатото Цар Самоил нè раздели, денес нè обединува. Нашето заедничко членство во ЕУ им овозможува на нашите две земји подобро да го почувствуваат немирот на другата страна. По илјадници години конфронтација, споделување на турбулентно минато на Балканот – обележано со војни, денес ја означуваме следната фаза во развојот и продлабочувањето на нашите односи. Чудо е што по повеќе од 1 000 години судири уживаме високо ниво на добрососедски односи. Последните децении придонесоа за ова, успеавме да ги оставиме зад себе сенките на минатото и да изградиме доверба и пријателство. Мило ми е што нашите два народа го оставија зад себе ова соперништво“, додаде тој.

По пренесувањето во Солун, останките ќе бидат пренесени во Софија, каде што се очекува свечена церемонија на плоштадот „Принц Александар I Батенберг“ и потоа поворка до црквата „Света Софија“, која ќе биде нивно вечно почивалиште.

Останките биле откриени во 1969 година од професорот Николаос Муцопулос во базиликата „Свети Ахил“. Тој открил четири саркофази, од кои само еден содржел недопрен скелет. Антрополошките проучувања го идентификувале како постар маж од околу 70 години, со карактеристични траги од удар на левата рака; во гробот биле најдени и остатоци од богата ткаенина и фин оклоп. Целокупноста на археолошкиот контекст, антрополошките податоци и историските информации се основа за идентификацијата како Цар Самоил.

Фото: прес-материјал од настанот