Rusia po e zgjeron luftën e saj drejt lindjes së BE dhe NATO-s

Sulmet e lidhur me luftën në Ukrainë po ndikojnë gjithnjë e më shumë në shtetet fqinje të Bashkimit Evropian dhe NATO-s. Më 23–24 shtator 2026 u regjistruan një sërë fluturimesh të dronëve, shpërthimesh dhe një zjarr i dyshuar si sabotazh në Moldavi, Rumani dhe Poloni, që autoritetet i lidhin me përpjekjet e Moskës për të zgjeruar presionin ndaj Evropës.

Rritje incidentesh në fund të shtatorit 2026

Më 24 shtator 2026 autoritetet moldave regjistruan katër fluturime dronësh mbi territorin e tyre; dy prej tyre shpërthyen në tokën moladave, ndërsa u gjetën mbetje të një droni të tretë, dhe pjesa veriore e hapësirës ajrore u mbyll përkohësisht.

Në Rumani dy dronë shkelën hapësirën ajrore dhe njëri shpërtheu në veri, pranë Solca, rreth 30 kilometra perëndim të Suceava-s, çka detyroi mbylljen e një pike kufitare me Ukrainën. Në Poloni u ngritën aviacionet e NATO-s dy herë pas sulmeve të mëdha ruse pranë kufirit, dhe u evakuan dy pikat kufitare drejt Ukrainës për shkak të sulmeve me dron.

Mbrëmjen e 23 shtatorit 2026 shpërtheu një zjarr në një stacion tokësor të Starlink pranë fshatit Wola Krobowska, rreth 40 kilometra në jug të Varshavës. Stacioni, në pronësi të kompanisë shtetërore të telekomunikacionit Exatel, përdorej për drejtimin e trafikut të internetit përmes Polonisë dhe drejt Ukrainës; qeveria polake foli për "sabotazh".

Kryeministri polak Donald Tusk paralajmëroi për model të qëndrueshëm presioni nga Moska dhe tha: "Russia constantly refines its abhorrent forms of pressure and we must be prepared for that." Ai shtoi se "Putin wants to wear down Ukraine by destroying its industrial and energy infrastructure, but he wants to wear down Europe as well."

Zëvendëskryeministri dhe ministri për dixhitalizim i Polonisë, Krzysztof Gawkowski, e përshkroi zjarrin në stacionin e Starlink si element të luftës hibride dhe e quajti incidentin "sabotazh", duke thënë se qëllimi ishte prishja e qasjes së ushtrisë ukrainase në internet. Edhe pse nuk ka prova publike të lidhjes së drejtpërdrejtë me Rusinë, sipas tij skenari përputhet me "doktrinën e re sulmuese ruse."

Presidentja moldave Maia Sandu reagoi me ashpërsi dhe deklaroi se sulmet masive ruse ndaj Ukrainës "once again reached the Republic of Moldova" dhe paralajmëroi se lufta ruse kërcënon tërë Evropën. Kryetari i parlamentit moldav Igor Grosu tha se Chisinau, Rumania dhe Ukraina po bisedojnë për masa për të forcuar mbrojtjen e hapësirës ajrore të Moldavisë; ai theksoi se Moldavia mund ta monitorojë hapësirën e saj ajrore por pothuajse nuk ka kapacitete për të rrëzuar dronë.

Autoritetet rumune u shfaqën më të kujdesshëm: ministri i mbrojtjes Radu Miruța kërkoi një protestë diplomatike dhe vuri në dukje se droni që ra në Solca kishte "new technical characteristics" që mund të tregojnë një tip më të ri, ndoshta me nxitje me turbinë. Presidenti Nicușor Dan i përsëriti para Asamblesë së Përgjithshme të OKB-së se Rumania do të qëndrojë pranë Ukrainës dhe popullit të saj për aq kohë sa të duhet.

Raporte të përparuara në shtypin evropian cituan një vlerësim të CIA-s sipas të cilit Rusia mund të përgatisë sulme me dronë kundër vendeve të Evropës Perëndimore, duke përdorur anije tregtare të një "flote në hije" në Mesdhe për transportin e sistemeve. Presidenti francez Emmanuel Macron e mohoi se shërbimet franceze ishin paralajmëruar nga CIA për ndonjë kërcënim të menjëhershëm, por e vlerësoi si "credible" mundësinë e sulmeve ruse kundër Evropës.

Autoritetet danske të mbrojtjes dhe inteligjencës paralajmëruan se Moska pritet të intensifikojë fushatën e saj hibride kundër Perëndimit dhe NATO-s në muajt e ardhshëm, me "sulme më të shpeshta" dhe "pasoja më të mëdha për vendet e prekura se më parë." Ministri danez i mbrojtjes Jeppe Bruus tha se situata aktuale është "more serious than any moment after the end of the Cold War."

Foto: material shtypi nga ngjarja