Руски воен блогер Михаил Звинчук и четворица протерани од Црна Гора

Рускиот воен блогер Михаил Звинчук и уште четири руски државјани се приведени и потоа протерани од Црна Гора, откако властите соопштија дека постојат сомнежи за ширење влијание и хибридни дејствија со цел дестабилизација на земјата.

Апсењата се случија на 9 октомври 2026 година во адријатското летувалиште Рисан, соопштија полициските и безбедносните служби. За протерување се донесени решенија за Михаил Звинчук, неговата сопруга Валерија Владимировна Звинчук (37), Сергеј Романович Белоус (35), Павел Владимирович Лекаторчук (43) и Кира Игоревна Дорошенко (21).

Полицијата соопшти дека „по криминалистичко-оперативната и разузнавачката обработка, утврдено е дека овие лица не можат да го продолжат престојот во Црна Гора, а во согласност со Законот за странци, донесени се одлуки за нивно протерување од Црна Гора од причини поврзани со националната и внатрешната безбедност на државата.“ Како пронајден материјал беше наведена софистицирана дигитална опрема и уреди, вклучувајќи опрема со висока резолуција, дрон, GoPro камера и неколку телефонски уреди, кои ќе бидат предмет на вештачење и анализа. Надлежните обвинителства во Подгорица и во Котор биле известени.

Премиерот Милојко Спајиќ објави на платформата X на 9 октомври 2026 година: „Упозорувавме дека обидите за хибридно делување и дестабилизација на Црна Гора безмилосно го следат нашиот европски пат. Ова не е момент за брзи изјави, ниту за наивни заклучоци. Постојат сериозни индиции кои налагаат секој трага да се испита внимателно и секоја врска да се согледа во поширок контекст. Ние нема да ги објавуваме работите што треба да останат во доменот на безбедносните служби. Но, пораката по денешната успешна акција во која беше приведен шефот на информационата мрежа „Рибар“ е јасна: институциите си ја работат работата, Црна Гора ги штити своите интереси и никој нема да ја загрози нашата европска иднина.“

Верзии и реакции

На својот Телеграм канал, „Рибар“ тврди дека Звинчук и другите имале регулиран престој во Црна Гора и дека меѓу планираните активности било и снимање на манастирот Цетиње, за кое, како што наведоа, било поднесено официјално барање. Каналот негираше прекршување на локалните закони. Руската амбасада побара објаснување и конзуларен пристап, а портпаролот на Кремљ, Дмитриј Песков, изјави дека дипломатите ќе ги заштитат правата на Звинчук.

Звинчук е поранешен службеник за односи со јавноста во руското Министерство за одбрана и во 2018 година го основа каналот „Рибар“, кој има повеќе од 1,5 милиони претплатници на Телеграм. Тој е дел од онлајн медиумски екосистем што ја поддржува инвазијата на Владимир Путин врз Украина, а активностите на каналот се простираат и надвор од Украина — промовирајќи наративи блиски до Кремљ во Африка и на Блискиот Исток и, во поново време, засилувајќи и наративи од екстремната десница во врска со мигрантската криза во Сеута.

Велика Британија воведе санкции против Звинчук и „Рибар“ во декември 2025 година, при што британските власти обвинија дека тој примал финансиски средства од рускиот државен одбранбен конгломерат Ростек и соработувал со руски разузнавачки служби. САД го обвинија за обид за мешање во претседателските избори во 2024 година и објавија награда до 10 милиони долари за информации за инволвираните лица. Медиумите известуваат дека неколку дена пред апсењето тој се фалел дека успеал да влезе во Црна Гора, тврдeјќи дека граничниот службеник го претресол, но не го проверил во базите на податоци.

Фото: прес-материјал од настанот