Сѐ погласни повици за преговори со Русија во Украина

Во Украина во почетокот на октомври 2026‑та сѐ почесто се слушаат повици за директни преговори со Русија. На 9 октомври тројца добро познати политичари — Олексиј Гончаренко од „Европска солидарност“, Данило Хетманцев од „Слуга на народот“ и градоначалникот на Харков, Ихор Терехов — јавно излегоа со предлози за тоа како да се бара мирно решение.

Гончаренко оцени дека земјата се соочува со сериозни ограничувања: „Реалноста во моментов изгледа вака: ја губиме војната. Губиме огромен број луѓе. Ни недостигаат пари, не само за финансирање на војната, туку и за самото функционирање на државата.“ Тој предложи преговори со Москва за неутралност и откажување од членството во НАТО, укинување на санкциите, решавање на статусот на рускиот јазик и на црквата во Украина и прашањето на Донбас. „Да умираме заедно со целата држава поради членството во НАТО, според мене, е апсурдно“, напиша тој на социјалните мрежи.

Хетманцев, претседател на парламентарниот комитет за финансии, истакна дека „започнувањето преговори и мирот мора да бидат наш највисок приоритет“ и дека конечните услови треба да ги потврдат граѓаните на референдум. Градоначалникот Терехов ги критикуваше оние кои сметаат дека војната е единствена опција, но повтори дека мирот треба да се темели на способноста на Украина да се брани и на конкретни гаранции од партнери.

Власт и критика, аналитичари за времето на повиците

Претседателот Володимир Зеленски бргу даде предупредување до пратениците за заштита на внатрешното единство и против ширење паника: „Колку и да ни е тешко, не смееме да му се покориме на Владимир Путин и на Русија, затоа што тоа ќе ја скрши Украина“. Фракцијата „Европска солидарност“ го исфрли Гончаренко од своите редови, наведувајќи дека неговите ставови ја напуштаат програмската линија на партијата — меѓу другото силна армија, украинскиот како службен јазик, независна Украинска православна црква и членство во ЕУ и НАТО.

Политиколозите сметаат дека времето за ваквите повици не е случајно. Професорот Олексиј Харан од Киевско‑могиланската академија објасни: „Следува тешка зима, луѓето се исцрпени и сите зборуваат за преговори, и украинските претставници и американскиот претседател Доналд Трамп“. Игор Чаленко од Центарот за анализи и стратегии ги поврза изјавите со можни разговори во Абу Даби, каде техничка трипартитна средба би можела да дискутира секторски прекини на огнот и активирање на мировниот план на Трамп. Појасни дека некои политичари имаат добри контакти со тимот на американскиот претседател и дека Трамп сака брзи резултати пред конгресните избори на 3 ноември.

Анкетите ја отсликуваат сложеноста на јавното мислење. Според истражување на Киевскиот меѓународен институт за социологија (КИИС) од средината на септември, 75 проценти од Украинците поддржуваат преговори со Русија за завршување на војната, додека 21 процент се против. КИИС истакнува дека прашањето се однесувало само на преговори, а не на можни отстапки. Што се однесува до конкретни услови, 69 проценти би поддржале итен прекин на огнот по сегашната линија, доколку Украина не ги признае окупираните територии како руски, ја зајакне армијата и се приближи кон ЕУ и НАТО. Околу 62 проценти се подготвени да ја издржат војната колку што е потребно (72 проценти во Киев). 79 проценти веруваат во победа на Украина, но уделот на оние кои целосно веруваат во таков исход од крајот на јули паднал од 60 на 47 проценти. „Изјавите на поединечни политичари не го одразуваат мислењето на мнозинството Украинци“, вели социологот Антон Хрушчецки од КИИС.

Прашањето дали Русија навистина е подготвена за преговори останува отворено: претседателот Владимир Путин неодамна ги отфрли предлозите за заемно запирање на нападите врз енергетски објекти и цивилни бродови, нарекувајќи ги „бесмислени“. Игор Чаленко порача дека неподготвеноста на Русија е фундаментален факт, додека аналитичарите предупредуваат дека масивните напади врз енергетската инфраструктура, дата‑центри, складишта и мостови се наменети да го зголемат притисокот врз населението за да се побараат поголеми отстапки од Киев доколку општествениот отпор ослабне.

Фото: прес-материјал од настанот