Rriten thirrjet në Ukrainë për bisedime me Rusinë

Në Ukrainë, thirrjet për bisedime me Moskën u përforcuan në fillim të tetorit 2026, pasi disa politikanë të njohur publikuan propozime për të përfunduar luftën me negociata. Më 9 tetor, tre figura — Oleksii Honcharenko nga European Solidarity, Danylo Hetmantsev nga Servant of the People dhe kryebashkiaku i Kharkiv, Ihor Terekhov — paraqitën nisma të ndryshme për dialog me Rusinë.

Honcharenko tha se situata është kritike: "Reality at the moment looks like this: we are losing the war. We are losing a huge number of people. We lack money, not only to finance the war but also for the very functioning of the state." Ai propozoi bisedime për neutralitetin e Ukrainës dhe braktisjen e anëtarësimit në NATO, për heqjen e sanksioneve, për statusin e gjuhës ruse dhe kishës në Ukrainë dhe për statusin e Donbasit. "To die together with the whole state because of NATO membership, in my opinion, is absurd," shkroi ai në rrjetet sociale.

Hetmantsev, kryetar i komitetit parlamentar për financa, deklaroi se "initiating negotiations and peace must be our highest priority" dhe se kushtet përfundimtare duhet të verifikohen me një referendum. Kryetari Terekhov kritikoi logjikën që e paraqet luftën si të vetmin opsion, por theksoi se paqja duhet të mbështetet në aftësinë e Ukrainës për të mbrojtur veten dhe në garanci konkrete sigurie nga partnerët.

Analistët: kohëzgjatja dhe lidhja me Abu Dhabin dhe politikën amerikane

Presidenti Volodymyr Zelensky reagoi menjëherë, duke kujtuar përgjegjësinë për unitetin e brendshëm dhe duke paralajmëruar kundër përhapjes së panikut: "No matter how hard it is for us, we must not submit to Vladimir Putin and to Russia, because that will break Ukraine." Grupi parlamentar i European Solidarity e përjashtoi Honcharenko nga radhët e tij, duke thënë se pozicionet e tij largohen nga parimet e fraksionit, përfshirë ushtrinë e fortë, ukrainishten si gjuhë zyrtare, Kishën Ortodokse të pavarur dhe anëtarësimin në BE dhe NATO.

Analistët politikë vëzhguan se kohëzgjatja e deklaratave nuk është rastësore. Oleksiy Haran nga Akademia Kyiv‑Mohyla tha: "A hard winter is coming, people are exhausted and everyone is talking about negotiations, Ukrainian representatives and US President Donald Trump," dhe sugjeroi se disa deklarata mund të jenë balona provë për opinionin publik. Ihor Chalenko nga Qendra për Analiza dhe Strategji i lidhte qëndrimet me mundësinë e bisedimeve në Abu Dhabi, ku një takim teknik triparti mund të diskutojë ndërprerje sektoriale të zjarrëvënies dhe aktivizimin e planit të paqes së Donald Trump. Chalenko shtoi se disa politikanë kanë kontakte me ekipin e presidentit amerikan dhe se Trump dëshiron rezultate të shpejta përpara zgjedhjeve kongresore më 3 nëntor.

Anketat tregojnë një situatë komplekse: një sondazh i mesit të shtatorit nga Kyiv International Institute of Sociology (KIIS) gjeti se 75 përqind e ukrainasve mbështesin bisedimet me Rusinë për t'i dhënë fund luftës, ndërsa 21 përqind janë kundër. KIIS thekson se pyetja i kërkonte vetëm mendimin për negociatat, jo për t'u dorëzuar. Rreth 69 përqind do të mbështesnin një armëpushim të menjëhershëm në vijën aktuale të frontit me kusht që Ukraina të mos njohë territoret e pushtuara si ruse, të vazhdojë të forcojë ushtrinë dhe të afrohet me BE dhe NATO. Rreth 62 përqind thanë se janë të gatshëm të durojnë luftën sa të jetë e nevojshme (72 përqind në Kiev). 79 përqind besojnë në fitoren e Ukrainës, megjithatë përqindja e atyre që plotësisht besojnë u ul nga 60 në 47 që nga fundi i korrikut. "Statements by individual politicians do not reflect the views of the majority of Ukrainians," komentoi sociologu Anton Khrushchetsky i KIIS.

Në lidhje me gatishmërinë e Moskës për bisedime, analistët referuan refuzimet e fundit nga Kremlini. Presidenti Vladimir Putin hodhi poshtë propozimet për ndalime të ndërsjella të sulmeve ndaj objektivave energjetike dhe anijeve civile duke i quajtur "nonsense", dhe Ihor Chalenko tha se mungesa e gatishmërisë së Rusisë është një fakt themelor. Megjithatë, analistët paralajmërojnë se sulmet masive mbi infrastrukturën energjetike, data‑centers, depozitat dhe urat synojnë të forcojnë pjesën e popullsisë që kërkon fundin e luftës me çdo çmim, dhe nëse rezistenca shoqërore dobësohet, presioni për më shumë koncesione ndaj Kievit mund të rritet.

Foto: material shtypi nga ngjarja