САД ги обвинија 17 лица поврзани со институтот „Мабна“ за хакерски напади врз 322 универзитети

Министерството за правда на САД поднесе проширено обвинение во 14 точки против 17 лица поврзани со институтот „Мабна“, обвинувајќи ги за широка кампања на хакерски упади насочена кон универзитети, компании, државни институции и невладини организации низ светот.

Според обвинението, од најмалку 2013 година групата извршила упади во 144 американски универзитети и 178 странски универзитети — вкупно 322 образовни институции. Исто така биле нападнати најмалку 42 американски и 11 странски компании, пет американски државни институции и две невладини организации. Обвинителството наведува дека биле украдени повеќе од 31 терабајт академски материјали, интелектуална сопственост и содржини од е‑пошта на вработени.

Американските власти тврдат дека голем дел од нападите биле извршени во корист на Иранската револуционерна гарда и други ирански државни субјекти. Деветмина од обвинетите веќе беа опфатени со обвинение објавено во март 2018 година, а новото обвинение ги додаде уште осуммина.

Како функционирала мрежата

Според истрагата, институтот „Мабна“ бил основан во 2013 година од Гуламреза Рафатнеџад и Ехсан Мохамади. Тие, како што се наведува, ангажирале мрежа хакери кои краделе академски трудови, истражувања, книги, тези, лозинки и други заштитени податоци. Биле таргетирани повеќе од 100.000 професорски профили, а околу 8.000 електронски сметки на универзитети биле успешно компромитирани во САД и во околу дваесетина други земји.

Украдените податоци опфаќале истражувања од природните и техничките науки, инженерството, медицината, општествените науки и други области. Обвинетите, според обвинението, користеле украдени кориснички имиња и лозинки за да пристапуваат до универзитетски системи и да преземаат академски списанија, тези, дисертации и електронски книги. Американските универзитети претходно потрошиле околу 3,4 милијарди долари за легален пристап до овие ресурси.

Дел од украдената содржина наводно била продавана преку иранските интернет‑страници „Мегапејпер“ и „Гигапејпер“, со што корисниците во Иран добивале пристап до заштитени академски ресурси, а во некои случаи и директно користење на компромитираните профили на странски професори.

Упадите не останале ограничени само на академијата: меѓу погодените се наведуваат Министерството за труд на САД, Федералната регулаторна комисија за енергетика (FERC), сојузните држави Хаваи и Индијана, Обединетите нации и УНИЦЕФ. Дел од обвинетите се поврзуваат и со хакерскиот упад во системите на телевизијата HBO и со обид за изнуда во биткоин од околу 6 милиони долари. Стејт департментот на САД понуди награда до 10 милиони долари за информации кои ќе помогнат да се лоцираат петмина од обвинетите.

Во поширокиот регионален контекст, Обединетите Арапски Емирати ја забранија трговијата со Иран. Истовремено, се појавија и тврдења дека Иран им нуди на своите граѓани по 30.000 долари за секој заробен или убиен американски војник.

Фото: Thawatchai Chawong / Panthermedia / Profimedia