Shterjova: Një data-centër pi aq ujë sa një qytet me 30.000 banorë, ndërsa ne nuk kemi as për të pirë

Ndërsa Europa përballet me thatësi dhe me tharjen e lumenjve, qeveria e Hristijan Mickoskit shtyn ndërtimin e data-centrave komerciale si punë të kryer. Për këtë paralajmëroi Keti Shterjova në një konferencë për shtyp në seli të LSDM-së, duke kërkuar përgjigje të qartë për pyetjen më të thjeshtë: me çfarë uji dhe me çfarë energjie elektrike do të punojnë ato objekte, kur shteti nuk mund të sigurojë as ujë të pijshëm.

Shterjova paraqiti kontekstin në të cilin planifikohet investimi. "Europa përballet me thatësi, me zvogëlimin e resurseve të ujit dhe me tharjen e lumenjve", thotë ajo, duke shtuar se "Macedonia e Veriut importon më shumë energji elektrike se sa prodhon" dhe se "në më se 50 vendbanime qytetarët përballen me ujë të ndotur".

Pikërisht në kushte të tilla, pretendon LSDM, përgatitet një projekt çmimin e të cilit do ta paguajnë familjet. "Dhe në kushte të tilla Mickoski dhe VMRO-DPMNE dëshirojnë të shesin ujin dhe energjinë elektrike të qytetarëve për interesat e data-centrave të huaja dhe për fitimet e tyre nga tenderët", thotë Shterjova.

Argumenti më i fortë i saj është një numër që e kupton secili konsumator. "Një data-centër i madh harxhon mes 1 dhe 3 milionë litra ujë në ditë, aq sa harxhon një qytet me 15.000 deri në 30.000 banorë", kujtoi Shterjova. Sipas saj, infrastruktura e vendit nuk mund të mbajë një barrë të tillë: "Infrastruktura tonë nuk mund ta përballojë dhe sjell rrezik nga restriksionet e ujit dhe rritjen e çmimeve të energjisë elektrike."

Shterjova e lidhi këtë lajmërim me krizën që mbetet e hapur në disa komuna. "Qeveria e Mickoskit nuk mund të sigurojë ujë të pastër të pijshëm, e lëre më më shumë", thotë ajo. Përveç ujit shtohet edhe fatura e energjisë: "Macedonia e Veriut nuk ka energji elektrike të mjaftueshme për data-centra dhe do të duhet të importojë", ndërsa pyetja kyçe, sipas LSDM-së, është sa më i madh do të duhet të bëhet importi, sepse në fund çmimin sërish do ta paguajnë qytetarët përmes faturave më të larta.

Pa përgjigje mbetën edhe disa pyetje teknike që i shtroi Shterjova: "Çfarë uji do të shfrytëzohet? A do të thotë kjo se do të nxehen lumenjtë dhe a do të ketë shkarkim të ujit të nxehur në lumenj? Si do të ndikojë kjo në biodiversitet?" Këto janë pyetje për të cilat asnjë ministri kompetente deri tani nuk ka ofruar dokument me analizë.

Shterjova theksoi se kundërshtimi nuk drejtohet kundër teknologjisë. "LSDM nuk është kundër digjitalizimit. Digjitalizimi nuk do të thotë vetëm të ndërtohet një data-centër", thotë ajo, duke shpjeguar se digjitalizimi nënkupton shërbime elektronike funksionale, institucione të ndërlidhura, më pak burokraci dhe një shtet që punon më shpejt për qytetarët.

Prandaj edhe kërkesa konkrete me të cilën përfundoi fjalimin: "Kërkojmë moratorium për ndërtimin e data-centrave të reja komerciale që shfrytëzojnë sisteme me avullim të ujit." Shterjova kujtoi se në disa shtete amerikane dhe në vende të Europës investime të tilla ndalen për shkak të mungesës së ujit, harxhimit të madh të energjisë dhe ndikimit në mjedis, ndërsa tek ne projekti mbrohet si prioritet zhvillimor.

Foto: SDSM