Suedia rikthen paratë në dorë: ligji i ri detyron dyqanet dhe farmacitë të pranojnë monedha dhe kartëmonedha
Ligji që hyri në fuqi në korrik 2026 detyron dyqanet ushqimore dhe farmacitë të pranojnë përsëri para në dorë; autoritetet theksojnë arsye të sigurisë dhe përgatitjes.
Suedia riktheu mundësinë për pagesa me para në dorë në shitore dhe farmaci: një ligj që hyri në fuqi në fillim të korrikut 2026 i detyron përsëri dyqanet ushqimore dhe farmacitë të pranojnë kartëmonedha dhe monedha.
Siguria dhe përgatitja për kriza, arsye kryesore
Elin Ritola nga banka qendrore suedeze shpjegon se ndryshimi është rezultat i shqetësimeve për reziliencën. "Për shkak të situatës së re gjeopolitike, paratë në dorë përsëri fituan rëndësi. Bëhet fjalë për siguri, domethënë për sigurimin e mënyrave të pagesës që do të funksionojnë edhe nëse, për shembull, ndërpritet interneti ose furnizimi me energji elektrike," shpjegon ajo.
Qeveria dhe autoritetet e mbrojtjes civile rekomandojnë që çdo i rritur të ruajë një shumë të vogël parash në dorë për raste emergjence — rreth 1.000 krona suedeze, që është afërsisht 90 euro, për nevojat bazë nëse sistemet dixhitale dështojnë.
Shumë suedezë prej vitesh përdorin kryesisht pagesa dixhitale: kartat dhe sistemi mobil Swish janë të përhapura, dhe disa pika shitjeje ndaluan përfundimisht pranimin e parasë së gatshme. Varësia nga teknologjia ka rreziqe — në 2021 një sulm kibernetik prishi punën e rreth 800 supermarketeve në të gjithë vendin, duke treguar se blerjet mund të bllokohen shpejt kur sistemi dështon.
Bjorn Eriksson, një aktivist nga Stokholmi që prej kohësh angazhohet për ruajtjen e pagesave me para, thotë se konsumatorët duhet të kenë të drejtë të zgjedhin mënyrën e pagesës. "Mendoj se konsumatorët vetë duhet të vendosin. Kushdo që dëshiron të paguajë dixhitalisht, le ta bëjë. Por duhet të ekzistojë mundësia të paguhet në para në dorë nëse dikush e do këtë," thotë ai.
Eriksson thekson gjithashtu dimensionin social të çështjes: "Ka shumë njerëz për të cilët pagesat dixhitale paraqesin probleme, si personat me aftësi të kufizuara dhe qytetarët e moshuar," thekson ai. Me ligjin e ri, dyqanet dhe farmacitë duhet të sigurojnë mundësi pagesash me para edhe kur ofrohen metoda dixhitale.
Foto: material shtypi nga ngjarja
