Siljanovska‑Davkova: Franca partner i rëndësishëm në rrugën europiane të Maqedonisë

Presidentja Gordana Siljanovska‑Davkova vlerësoi Francën si një partner të rëndësishëm të Maqedonisë së Veriut në rrugën drejt Bashkimit Evropian dhe paralajmëroi se disa debate të fundit po zhvendosen nga çështjet e reformave drejt kërkesave me natyrë identitare.

Delegacionin e Senatit të Republikës Franceze e udhëhoqi Marta de Sidrak, kryetare e Grupit të Miqësisë Francë–Ballkani Perëndimor; Siljanovska‑Davkova përshëndeti vizitën dhe vlerësoi angazhimin parlamentar në mbështetje të perspektivës evropiane të rajonit.

Garancitë ligjore dhe një paradoks eurointegrues

Ajo rikujtoi se në vitin 1992 Komisioni Badinter e vlerësoi pozitivisht përputhshmërinë kushtetuese me Konventën Evropiane për të Drejtat e Njeriut dhe me Konventën Kornizë për Mbrojtjen e Minoriteteve, dhe se në 2022 Komisioni i Venecias, në mendimin për Ligjin për Përdorimin e Gjuhëve, konstatoi standarde më të larta mbrojtjeje të të drejtave të minoriteteve sesa parimet evropiane.

Megjithatë, ajo tërhoqi vëmendjen për një „paradoks eurointegrues“: pas disa raporteve vjetore pozitive, në 2023 raporti i deputetit bullgar Ilhan Kyuchuk konstatoi nevojën për të futur bullgarët në kushtetutën tonë me bazë të protokollit të dytë të Komisionit Maqedoni–Bullgari për çështje historike dhe arsimore, protokoll i nënshkruar nga ministrat Osmani dhe Genchovska, megjithëse një dispozitë e tillë nuk ekziston në Marrëveshjen e Miqësisë dhe Mirëbesimit me Bullgarinë.

Ajo pyeti: "Ajo pyet: a mund të 'amendojnë' dy ministra një marrëveshje bilaterale me një procesverbal/protokoll; a mund një kusht nga procesverbali të bëhet pjesë e Përfundimeve të Këshillit pa u problematizuar dhe kontestuar; a mund një shtet të kërkojë nga një tjetër ndryshim të kushtetutës, duke harruar filozofinë e Traktatit të BE‑së, pra dispozitat për respektimin e: identitetit kombëtar dhe kulturor të shteteve dhe kombeve, strukturave kushtetuese dhe politike, integritetit dhe dinjitetit të qytetarëve; a mund dikush në një shtet demokratik të garantojë ndryshime kushtetuese kur deputetët përfaqësojnë qytetarët dhe votojnë sipas bindjes së tyre?"

Ajo gjithashtu ngriti shqetësime për qëndrimin e Bullgarisë ndaj vendimeve të Gjykatës Evropiane për të Drejtat e Njeriut në Strasburg, ku gjendet edhe një gjyqtar bullgar.

Marta de Sidrak shprehu mirëkuptim për situatën e vendit dhe riafirmoi mbështetjen e Francës për perspektivën evropiane të Maqedonisë së Veriut, duke theksuar se vendet e Ballkanit Perëndimor meritojnë anëtarësim në BE mbi bazën e meritave. Ajo gjithashtu nënvizoi angazhimin për promovimin e frankofonisë dhe bashkëpunimit në fushën e gjuhës dhe kulturës frënge.

Në delegacionin francez ishin senatorët Arno Bazen, Alen Milon dhe Lorans Aribe, këshilltari Gijom Rendino dhe ambasadori francez Kristof Le Rigoler; delegacioni po ashtu u takua me Këshillin Kombëtar për Eurointegrim në Shkup.

Foto: Kabinet na pretsedatelkata Gordana Siljanovska-Davkova