Света Петка: што се слави на Петковден, нејзиното потекло и зошто се јавува во сон

Света Петка, позната и како Мајка Параскева и често повикувана како Црна света Петка, е една од најпоштованите светици во православниот народен култ. За многумина таа е заштитничка пред сè на жените, децата и старите луѓе, а низ земјата постојат повеќе места и обичаи посветени на нејзината чест.

Еден од најпознатите денови поврзани со неа е Петковден, кој се празнува во секое село и град. На тој ден верниците носат вино, лепче и пченица во црква; за многу семејства Света Петка е и крсна слава која се одбележува со молитва и домашни обреди.

Происхлот, моштите и значењето на името

Православната традиција бележи три личности со името Параскева–Петка, а најчесто се идентификуваат со св. Петка Епиватска. Според житието, таа е родена во Епиват во Тракија на брегот на Средоземното Море кон крајот на 10 век. Нејзините родители биле побожни и од словенско потекло; имала брат Ефтимие, кој подоцна станал епископ мадитски. По смртта на родителите таа заминала за Цариград, а подоцна се повлекла во јорданската пустина (денешен Израел) каде живеела во пост и молитва. Се вратила во Епиват и, според житието, се упокоила во 11 век. Нейните чудотворни мошти биле пренесувани и денес се чуваат во романскиот град Јаши.

Култот кон света Петка често е поврзан со лековити извори — така наречените петочни води — за кои народот верува дека имаат исцелителна сила. Во Македонија посебно раширена е вербата во Мариово, каде што св. Петка се смета за заштитничка од суша, поплави, неплодност, громови и други несреќи; празникот го одбележуваат повеќе жените.

Според народните верувања, света Петка на верниците им се јавува насон поради две причини: „за да им пружи утеха и да им донесе добри вести“, или како „предупредување кога правиме некоја грешка“. На денот посветен на светијата и се оддава почит со молитва, палење темјан и избегнување тешки домашни работи.

Фото: прес-материјал од настанот