Свети Агатоник (Арлијевдан): зошто денеска се оди на пазар и се моли за здравје

Македонската православна црква – Охридска архиепископија и верниците денеска одбележуваат празник посветен на Свети Агатоник, христијански маченик од 4-тиот век кој во народот е познат и како Арлијевдан. Денот соединува црковно паметење со народни обичаи што поттикнуваат собирања и трговија.

Живот и мачеништво

Според преданијата, Свети Агатоник бил граѓанин на Никомедија и го проповедал Евангелието додека не бил фатен за време на прогоните под царот Максимиј. По мачења бил одведен во Тракија каде му била отсечена главата; во Цариград подоцна бил изграден храм во негова чест. Преплетен со неговата судбина е и приказната за другите ранохристијански маченици: Маченици Зотик, Теопрепиј (Боголеп), Акиндин, Северијан и други (305-311).

Во народната традиција овој светител се смета за заштитник на оние што имаат здравствени проблеми, особено поврзани со видот и кожата. Затоа многу верници на неговиот празник одат во црква, палат свеќи и се молат за здравје и заштита за најблиските.

Празникот паѓа во периодот помеѓу големите празници на Пресвета Богородица — Успение (Голема Богородица) и нејзиното Рождество (Мала Богородица). Почетокот на септември традиционално бил време за панаѓури, пазари и средби кога луѓето ги уредувале зафатите пред зимата.

Оттука и верувањето дека сè што ќе се купи на Арлијевдан носи бериќет, напредок и благосостојба во домаќинството. На овој ден луѓето тргуваат, се среќаваат, ги помируваат разликите и обновуваат пријателствата — обичај што ја држи живa врската меѓу практичниот живот и традицијата.

Празникот на Свети Агатоник ги поврзува сеќавањето на христијанскиот маченик, крсната слава на поединечни семејства и народните обичаи кои со векови означуваат почеток на есенските активности.

Фото: прес-материјал од настанот