Shën Agatonik (Arlijevdan): pse sot shkohet në treg dhe mendohet për shëndetin

Kisha Ortodokse e Maqedonisë – Arkiepiskopia e Ohrit dhe besimtarët sot përkujtojnë një festë të përkushtuar Shën Agatonikut, një martir kristian i shekullit IV që në popull njihet edhe si Arlijevdan. Dita bashkon përkujtimin kishtar me zakone popullore që nxisin tubime dhe tregti.

Jeta dhe martirizimi

Sipas traditave, Shën Agatonik ishte qytetar i Nikomedias dhe predikonte Ungjillin deri në momentin kur u kap gjatë përndjekjeve nën perandorin Maksimian. Pas torturave u dërgua në Thrakinë ku i prehej koka; më vonë në Stamboll u ndërtua një tempull në nder të tij. Me fatin e tij lidhet edhe rrëfimi për martirët e tjerë të krishterë të hershëm: martirët Zotik, Teoprepij (Bogolep), Akindin, Severijan dhe të tjerë (305–311).

Në traditën popullore ky shenjt konsiderohet mbrojtës i atyre që kanë probleme shëndetësore, veçanërisht të lidhura me shikimin dhe lëkurën. Prandaj shumë besimtarë në ditën e tij shkojnë në kishë, ndezin qirinj dhe luten për shëndet dhe mbrojtje për të afërmit.

Festa bien në periudhën midis dy festave të mëdha kushtuar Virgjërës Mari — Ngjitjes (Festa e Madhe e Virgjërës) dhe Lindjes së saj (Festa e Vogël e Virgjërës). Fillimi i shtatorit tradicionalisht ka qenë kohë për panaire, tregje dhe takime kur njerëzit përgatiteshin për dimër.

Kjo shpjegon edhe besimin se çdo gjë që blihet në Arlijevdan sjell begati, përparim dhe mirëqenie në shtëpi. Në këtë ditë njerëzit tregtojnë, takohen, pajtojnë mosmarrëveshjet dhe rinovojnë miqësitë — një zakon që mban të gjallë lidhjen mes jetës praktike dhe traditës.

Festa e Shën Agatonikut lidh përkujtimin e martirit të krishterë, kreshmën familjare të disa shtëpive dhe zakonet popullore që për shekuj shënojnë fillimin e aktiviteteve vjeshtore.

Foto: pres-material nga ngjarja