Traktorë në qendër të Strumicës: 25 denarë për ajvarkën, dhe ministri nuk erdhi në protestë

Traktorët janë përsëri në asfalt. Për të tretën ditë me radhë, bujqit e regjionit të Strumicës kanë zbritur në rrugë, dhe në protestën e fundit bllokuan me traktorë e mekanizëm të rëndë bujqësor pikërisht qendrën e Strumicës. Arsyeja është një numër i vetëm: 25 denarë për kilogram spec të kuq — varieteti kurtovska kapija, i njohur popullorisht si ajvarka, që kapacitetet përpunuese e blejnë me një çmim që prodhuesit e quajnë poshtërues.

Vitin e kaluar i njëjti spec blihej me 40 denarë për kilogram, dhe i përzier klasi i parë dhe i dytë me 35 deri 40 denarë. Këtë vit çmimi ra në 25. Kjo është një rënie prej afërsisht një të pestës brenda një viti të vetëm, në një kohë kur asnjë shpenzim në prodhim nuk është ulur as për një denar. Vetëm vjelja kushton pesë denarë për kilogram, dhe mbi këtë shtohen materialet, plehu, ushqyerja, foljet plastike dhe uji.

Video: Telma TV — Bujqit e Strumicës protestojnë duke kërkuar çmime më të larta blerjeje për specin e ajvarit

Goditje e dyfishtë në një sezon

Kjo sezon për prodhuesit e ajvarkës ishte një seri goditjesh. Së pari vërshimet pranverore shkatërruan një pjesë të prodhimit, më pas era e fortë e korrikut shkatërroi serat e tyre, që ata u detyruan t'i rindërtonin me para nga xhepi i vet. Në të njëjtat sera punojnë në temperatura prej 50 deri 60 gradë.

"Të gjithë thonë se ndërtuesit vuajtën më shumë nga vapa. Jo, vuajmë ne bujqit, që në serat jemi në temperatura prej 50 deri 60 gradësh. Shteti duhet të qëndrojë pas bujqve, dhe fabrikat e blerësit duhet të pyesin veten nëse vitin e ardhshëm do të mbjellim të njëjtën sasi speci me këto çmime poshtëruese. Nuk do të mbjellim. Prodhimi do të bjerë", thonë prodhuesit.

Në një nga protestat, një pankartë në duart e një bujku strumican e përmblodhi të gjithë llogarinë ekonomike në një fjali të vetme: "Ju dhashë 50 tonë spec të kuq, dhe fëmijët e mi hanë bukë të thatë — dhe as për bukë nuk kanë."

Çfarë kërkojnë në të vërtetë bujqit

Kërkesat e tyre nuk janë as subvencion me dekret, as çmim i garantuar me rregullore. Prodhuesit kërkojnë rregull në procesin e blerjes dhe parashikueshmëri:

• Klasi i parë — 50 denarë për kilogram, klasi i parë-dytë — 40 denarë, klasi i dytë — 20 denarë.
• Çmimet të vlejnë për të gjithë sezonin e blerjes, pa ulje të njëanshme ose ndryshim të kushteve gjatë blerjes.
• Pagesa për mallin e dorëzuar brenda maksimum tre muajve nga dita e dorëzimit.
• Pagesë me kohë dhe e menjëhershme e subvencioneve për kilogram speci të dorëzuar, dhe menjëherë pas kësaj edhe e subvencioneve sipas sipërfaqes së mbjellë.

Me fjalë të tjera, ata kërkojnë një marrëveshje me rregulla të njohura para se të dorëzojnë mallin, dhe jo një çmim që e mësojnë pasi kamioni është shkarkuar.

Video: Televizija 24 — Prodhuesit e ajvarkës në Strumicë kërkojnë që shteti të qëndrojë pas tyre

Ministri që nuk erdhi në protestë

Bujqit ftuan ministrin e Bujqësisë, Pylltarisë dhe Ekonomisë të Ujërave, Borçe Serafimovski, të dalë përballë tyre në bllokadën pranë kryqëzimit për fshatin Robovo, në rrugën midis Dabilës dhe Bosilovës. Mbi njëqind prodhues me traktorë dhe automjete transporti e pritën dy orë. Ministri nuk erdhi në protestë. Në të njëjtën ditë mbajti takime të ndara me prodhuesit dhe me blerësit-tregtarë të regjistruar në Strumicë.

Mesazhi i tij ishte se shteti nuk dikton çmimin e tregut, por ka obligim të sigurojë një blerje ligjore, transparente dhe të parashikueshme. Nga Ministria bënë të ditur se bisedimet do të vazhdojnë javën e ardhshme me pronarët e kapaciteteve përpunuese dhe se Inspektorati Shtetëror i Bujqësisë vazhdon me kontrollet e përditshme në pikat e blerjes — verifikohen kushtet e blerjes, shpallja publike e çmimeve, klasifikimi, saktësia e instrumenteve matëse dhe rregullsia e dokumentacionit.

Dhe këtu qëndron thelbi i problemit. Bujqit nuk kërkuan nga ministri të caktojë çmim për ata — kërkuan t'i ulë blerësit dhe përpunuesit në të njëjtën tavolinë dhe të ndërmjetësojë. Në vend të kësaj, marrën një premtim për takim një javë më vonë, dhe inspektime që kontrollojnë nëse çmimi është i shpallur, e nuk kontrollojnë nëse është i qëndrueshëm. Kontrolli i peshojave nuk zgjidh faktin që matja tregon humbje.

Video: Televizioni Sitel — Protestë e bujqve në Strumicë

Ultimatum për të martën

Pas tri ditësh bllokada, përfaqësuesit e protestës janë të prerë. Aleksandar Grozdanov nga shoqata "Mladi Murtino" përcolli vendimin e prodhuesve:

"Dje ministri na premtoi se do të sigurojë një çmim më të lartë blerjeje, por nëse nuk marrim një çmim të pranueshëm dhe që realisht mbulon shpenzimet e prodhimit, nga e marta kthehemi në rrugë me protesta edhe më masive dhe bllokada radikale."

Hapi i radhës në tavolinë është bllokada e aksit rrugor Strumicë — vendkalimi kufitar Novo Selo, rruga drejt Bullgarisë. Është masa e fundit e njerëzve që nuk kanë tjetër mënyrë për të u dëgjuar.

Pse kjo nuk është lajm lokal

Regjioni i Strumicës është zemra e kopshtarisë së vendit. Nëse prodhimi atje pushon të ketë kuptim ekonomik, speci nuk do të zhduket nga tregu — do të vijë nga importi, me një çmim që e paguan konsumatori dhe që bujku nuk e shikon kurrë. Kur prodhuesit thonë "vitin e ardhshëm nuk do të mbjellim", kjo nuk është kërcënim, është llogari.

Dhe pyetja nuk është më nëse bllokada është e drejtë. Pyetja është pse çdo vit i njëjti bisedim fillon vetëm pasi traktori është në asfalt — dhe pse shteti, që ka institucione për pikat e blerjes, inspektorat dhe ministri, mbërrin gjithmonë pasi fatura është shkruar mbi shpinën e bujkut.

Foto: Navalica