Trump urdhëron sulme të reja ndaj Iranit, rritet rreziku i një konflikti të përhershëm

Më 3 shtator 2026, Shtetet e Bashkuara kryen një sërë sulmesh të reja ndaj objektivave ushtarake në Iran, me arsyetimin se synimi është të pengohet Teherani që të ripërtëriqet me kapacitetet që kishte humbur më parë. Analistët paralajmërojnë se ky kurs veprimi rrezikon ta ngërthejë përplasjen në një konflikt të gjatë dhe pa fund të qartë.

Presidenti Donald Trump përshkroi fazën e re të konfliktit në terma të drejtpërdrejtë: "Ne prisnim derisa t'i rindërtuan pothuajse plotësisht, dhe pastaj i goditëm."

Forcat amerikane kryen sulmet të martën (1.09). CENTCOM njoftoi se ishin shkatërruar sisteme radarike dhe të mbrojtjes ajrore, objekte detare, kapacitete për vendosjen e minave detare dhe instalacione komunikimi.

Disa zyrtarë amerikanë e përshkruan qasjen me një term të huazuar nga praktika izraelite e sigurisë: "kositja e barit". Kjo metaforë përshkruan operacione të kufizuara dhe të përsëritura sipas nevojës, që synojnë jo domosdoshmërisht shkatërrimin përfundimtar të kundërshtarit, por mbajtjen e aftësive të tij nën një prag të pranueshëm.

Efekte të përkohshme, rreziqe të vazhdueshme

Sulmet amerikane dhanë rezultate të prekshme por të përkohshme në zonën e Gjirit dhe ngushticës së Hormuzit: kapacitetet ushtarake iraniane u reduktuan dhe u hoqën disa mina detare. Megjithatë, Teherani riparon ose blen sisteme të reja radarike, mbrojtjeje ajrore dhe raketa kundër anijeve. Një ndër objektivat e hershme të sulmeve ishte edhe objekti bërthamor i Natanzit.

Ekspertët paralajmërojnë se cikli goditje–rindërtim mund të shndërrohet në një "konflikt të qëndrueshëm me intensitet të ulët, i ndarë herë pas here nga ndërhyrje ushtarake më intensive", siç tha Mona Yacoubian nga Qendra për Studime Strategjike dhe Ndërkombëtare në Uashington.

Uashingtoni përballet me një dilemë strategjike: lejojë që Irani të rimarrë fuqinë e mjaftueshme për të rritur kostot e kalimit nëpër Ngushticën e Hormuzit, ose vazhdojë sulmet dhe të rrezikojë përshkallëzim. Një vështirësi shtesë është se SHBA mund të kontrollojë intenzitetin e sulmeve të veta, por jo përgjigjet e Teheranit. Irani ka përgjigjur me lansime raketash dhe mjete të pa‑pilotizuara ndaj objekteve amerikane; vetëm Jordania deklaroi se 13 raketa balistike kaluan nëpër hapësirën e saj ajrore, prej të cilave dhjetë u kapën.

Në planin e brendshëm, qasja i përshtatet imazhit të Trump si udhëheqës prej të cilit nuk pritet të dërgojë ushtarë të shumtë në terren, por kritikët thonë se po ashtu mund të shndërrohet në "një strategji sizifiane të dekurajimit të pafund": çdo sulm i suksesshëm krijon arsyen për sulmin tjetër dhe cikli vazhdon.

Foto: material shtypi nga ngjarja