Qeveria propozon shfuqizimin e Ligjit për Koordinimin e Bashkësisë së Sigurisë dhe Inteligjencës

Qeveria i ka dërguar Kuvendit një draft‑ligj që parashikon shfuqizimin e Ligjit për Koordinimin e Bashkësisë së Sigurisë dhe Inteligjencës — akti që rregullonte koordinimin midis Agjencisë për Siguri Kombëtare (ANB), Agjencisë së Inteligjencës (AR) dhe inteligjencës ushtarake.

Propozimi u miratua në seancën e qeverisë më 13 tetor 2026 dhe u paraqit në Kuvend më 15 tetor. Drafti përmban vetëm dy nene: i pari shfuqizon ligjin aktual, ndërsa i dyti sanksionon hyrjen në fuqi të shfuqizimit në të tetën ditë pas publikimit në Fletoren Zyrtare. Nuk parashikohen fonde të reja buxhetore.

"Vlerësimi i Ministrisë është se Ligji për koordinimin e komunitetit të sigurisë dhe inteligjencës në Republikën e Maqedonisë së Veriut është vendosur në mënyrë sistemike dhe konceptualisht i përshtatur me standardet e BE-së dhe NATO‑s, megjithatë zbatimi i tij në praktikë është i kufizuar. Zbatimi i kufizuar është rezultat i mosbesimit institucional, një fushë tepër e ngushtë dhe mungesë e kapacitetit operacional," shkruhet në arsyetimin e ministrisë.

Për çfarë rregullonte ligji

Ligji që propozohet të shfuqizohet është miratuar në maj 2019 dhe krijonte një Këshill për Koordinim të kryesuar nga kryeministri. Anëtarë të tij ishin nënkryeministri i ngarkuar për Marrëveshjen e Kuadrit dhe sistemin politik (atëherë), ministrat e punëve të brendshme, të mbrojtjes dhe të jashtme, drejtorët e ANB dhe AR dhe kreu i sigurisë dhe inteligjencës ushtarake. Këshilli ishte ngarkuar të koordinojë punën e shërbimeve, të vlerësojë kërcënimet dhe rreziqet dhe të informojë presidentin, kryetarin e Kuvendit dhe Qeverinë së paku një herë në tre muaj.

Ligji parashihte edhe Zyrën e Këshillit, e cila mbledh dhe vlerëson informacionet nga shërbimet dhe përgatit vlerësime dhe rekomandime të përbashkëta. Teksti i propozuar thekson se do të hidhen poshtë vendimet për formimin e Këshillit dhe aktet për emërimin dhe shkarkimin e anëtarëve të tij.

Edhe pse propozimi nuk shpjegon një mekanizëm të ri zëvendësues, shfuqizimi perceptohet edhe si hap drejt mundshme për bashkimin e ANB dhe AR. Kandidatja për president, Gordana Siljanovska‑Davkova, në një intervistë të publikuar më 8 qershor 2026 tha se nuk mund të marrë qëndrim pa parë zgjidhje ligjore konkrete dhe theksoi nevojën për mbikëqyrje parlamentare, shqyrtim të kujdesshëm të përqendrimit të pushtetit dhe mbrojtje kundër partiizimit dhe politizimit.

Ajo nënvizoi se nëse bashkimi do të prekte kompetencat e presidentit — i cili emëron drejtuesin e AR — kjo varet nga modeli i zgjedhur, duke vënë në dukje se ekzistojnë zgjidhje të ndryshme, përfshirë ndarjen e rolit në propozim dhe dhënie të pëlqimit për emërimin e drejtuesit. Bashkimi është pjesë e programit zgjedhor të VMRO‑DPMNE; kryeministri Hristijan Mickoski e mbështeti idenë që në 2024.

Foto: material shtypi nga ngjarja