Вучиќ најави вонредни парламентарни избори во октомври

По повеќемесечните антивладини протести, Србија очекува вонредни парламентарни избори во октомври, најави претседателот Александар Вучиќ во телевизиско обраќање во четвртокот вечерта. Тој ги спомена 18 или 25 октомври како можни датуми, но не кажа кога точно ќе поднесе оставка за да се распишат и претседателските избори.

Контекст и рокови

На 27 јуни Вучиќ изјави дека ќе се повлече „во рок од неколку недели“ за да го отвори патот за вонредни парламентарни и претседателски избори; сега, за првпат, тој наведе конкретни можни датуми. Редовните избори првично беа планирани за декември 2027 година.

Вучиќ е на власт веќе дванаесет години, како претседател или како премиер. Аналитичарите велат дека доколку неговата партија победи на вонредните парламентарни избори, тој би можел да ја преземе функцијата премиер, што според нив би ја задржало централизираната политичка моќ без разлика на формалната позиција.

Србија е кандидат за членство во Европската унија, но одржува блиски односи со Русија и со Кина. Брисел проценува дека пред зачленувањето треба да се подобри владеењето на правото, да се обезбедат услови за слободни и фер избори и да се зајакне борбата против корупцијата и организираниот криминал.

Опозицијата ги обвинува Вучиќ и неговите сојузници за насилство врз политичките противници, широко распространета корупција, врски со организираниот криминал и потиснување на слободата на медиумите. Вучиќ и неговите поддржувачи ги отфрлаат тие обвинувања.

Повод за долготрајните протести беше падот на настрешницата на железничката станица во Нови Сад во ноември 2024 година, кога загинаа 16 лица. По тоа следеа протести, пред сѐ предводени од студентите, насочени кон корупцијата и барањата за одговорност. Вучиќ рече дека точниот датум ќе биде објавен во наредните денови; критичарите предупредуваат дека тој може да остане влијателен и по евентуална промена на функцијата.

Фото: прес-материјал од настанот