Virusi West Nile rikthehet — cilat simptoma alarmojnë dhe si të mbroheni

Virusi i West Nile përsëri po vërehet në Evropë dhe në rajon, veçanërisht gjatë periudhës kur aktivizimi i mushkonjave është më i madh. Transmetimi më intensiv zakonisht regjistrohet gjatë muajve të verës dhe në fillim të vjeshtës, ndaj tani duhet të rritet kujdesi dhe të zbatohen masat mbrojtëse kundër pickimeve.

Humbja e nxehtësisë West Nile shkaktohet nga virusi West Nile, i cili në natyrë qarkullon kryesisht midis zogjve dhe mushkonjave. Mushkonjat infektohen kur ushqehen me gjakun e zogjve të infektuar dhe më pas mund të transmetojnë virusin te njerëzit, kuajt dhe mamiferët e tjerë përmes pickimeve. Njeriu infektohet zakonisht nga pickimi i një mushkonje të infektuar; virusi nuk transmetohet përmes kontaktit të përditshëm midis njerëzve—prekja, qëndrimi në të njëjtën dhomë, kollitja apo teshtitja nuk e transmetojnë atë.

Simptomat dhe ecuria tipike

Një nga tiparet e infeksionit me West Nile është se te shumica prej të infektuarve nuk zhvillohen simptoma: rreth 80 për qind e të infektuarve nuk do të ndiejnë shqetësime shëndetësore dhe zakonisht nuk do të dinë se janë infektuar. Afërsisht një në pesë të infektuar mund të zhvillojë një formë të lehtë të sëmundjes. Simptomat tipike janë temperaturë të lartë, dhimbje koke, lodhje, dhembje muskujsh dhe nyje, ndjenjë dobësie të përgjithshme, dhe te disa pacientë mund të shfaqen edhe të përziera, vjellje ose skuqje të lëkurës. Në shumicën e rasteve të lehta simptomat kalojnë pa pasoja serioze, megjithëse lodhja dhe dobësia mund të vazhdojnë përkohësisht pas largimit të simptomave të tjera.

Në një pjesë të vogël të infeksioneve virusi mund të shkaktojë sëmundje serioze të sistemit nervor qendror, si encefaliti (inflamacion i trurit) ose meningjiti (inflamacion i membranave që mbulojnë trurin dhe palcën kurrizore). Të moshuarit, personat me sistem imunitar të dobësuar dhe ata me disa sëmundje kronike kanë rrezik më të lartë për forma të rënda.

Simptomat që kërkojnë vlerësim të menjëhershëm mjekësor përfshijnë dhimbje koke të forta, temperaturë të lartë, qafë të ngurtë, dezorientim, ndryshim të vetëdijes, dridhje, konvulsione, dobësi të shtuar muskulore ose paralizë. Edhe pse shumë e rrallë, janë dokumentuar raste transmetimi midis njerëzve në situata specifike si transfuzione gjaku, transplantim organesh ose nga nënë tek fëmija.

Aktualisht nuk ekziston ndonjë vaksinë e miratuar për njerëzit kundër virusit West Nile, asnjë mjekim antiviral specifik. Rastet e lehta trajtohen duke lehtësuar simptomat dhe mbështetur rikuperimin; rastet serioze me përfshirje të sistemit nervor mund të kërkojnë hospitalizim dhe kujdes intensiv mjekësor. Prandaj, në mungesë të vaksinës, parandalimi përmes reduktimit të pickimeve nga mushkonjat mbetet mënyra kryesore për të ulur rrezikun.

Masat praktike për zvogëlimin e ekspozimit përfshijnë përdorimin e repelentëve sipas udhëzimeve, veshjen e rrobave që mbulojnë krahët dhe këmbët kur është e përshtatshme, vendosjen e rrjetave të mbrojtjes në dritare dhe dyer, dhe eleminimin e vendeve ku mushkonjat shumohen—zhytja e ujit të qëndruar nga kova, pjatat e bimëve, goma të vjetra, lodra dhe enë të tjera. Zogjtë e vdekur mund të jenë tregues i qarkullimit lokal të virusit dhe nuk duhet të preken me duar të zhveshura; klasat e zogjve të vdekur duhet të raportohen tek autoritetet shëndetësore për vlerësim.

Është e rëndësishme të mos përhapet panik i panevojshëm: pickimi i një mushkonje nuk do të thotë domosdoshmërisht se personi është infektuar—mushkonja duhet të jetë paraprakisht e infektuar për të transmetuar virusin. Shumica e të infektuarve nuk do të zhvillojnë sëmundje të rënda, por kushdo që qëndron në një zonë me qarkullim të konfirmuar të virusit dhe më pas zhvillon ethe, dhimbje koke të forta, lodhje të theksuar, dhimbje trupi ose simptoma neurologjike duhet të kërkojë këshillë mjekësore, veçanërisht të moshuarit dhe grupet me rrezik më të lartë.

Foto: material shtypi nga ngjarja