Mbyllja e Alta Bank la rusët në Serbi pa akses në depozita

Mbyllja e Alta Bank ka lënë mijëra klientë pa akses në paratë e tyre, dhe goditi më fuqishëm komunitetin rus dhe bizneset në Beograd. Banka i është ndaluar puna dhe më 6 nëntor 2026 u vuri nën procedurë falimentimi pas heqjes së licencës nga Banka Qendrore e Serbisë (NBS).

Andrey Mashutkin, një sipërmarrës rus‑izraelit që jeton e punon në Beograd prej tre vitesh, thotë se llogaria e kompanisë së tij është e ngrirë dhe nuk mund të disponojë paratë. "Tani thjesht jemi të bllokuar. Nuk kemi mundësi të disponojmë mjetet në llogari", tha ai. Kompania e tij instalon pajisje audiovizuale dhe IKT; pagat për nëntë punonjës arriti t’i paguajë para mbylljes, por më pas puna u ndal pasi klientët nuk mund të paguajnë.

Si do të rikthehen depozitat?

Shteti garanton depozitat deri në 50,000 euro, të cilat do të paguhen përmes Postal Savings Bank. Klientët që kanë shuma mbi këtë kufi duhet të kërkojnë shlyerje për pjesën mbizotëruese në procedurat e falimentimit.

"Administratori i falimentimit vlerëson gjendjen e bankës, përcakton sa mjete mund të kthehen dhe përgatit një plan për të shlyer kreditorët," shpjegoi Goran Radosavljević, profesor në Fakultetin e Ekonomisë, Financave dhe Administratës (FEFA). "Kjo mund të jetë një proces relativisht i shpejtë, por mund të zgjasë edhe vite. Është e vështirë të vlerësohet sa do të zgjasë gjithçka derisa të përcaktohet sasia reale e mjeteve të bankës."

Pronari i diskutueshëm i bankës, Davor Macura, ndodhet në paraburgim dhe prokuroria e dyshon se ka nxjerrë rreth 380 milionë euro nga thesarit të bankës. Edhe pse Alta kishte vetëm rreth 3% të tregut bankar, kolapsi i shpejtë krijon probleme të dukshme për shumë klientë, veçanërisht pas ndryshimeve politike në vend.

Mbyllja prek veçanërisht komunitetin rus në Serbi: vlerësimet flasin për rreth 100,000 rusë që jetojnë në vend dhe afërsisht 12,000 kompani dhe aktivitetet sipërmarrëse; nuk dihet sa prej tyre kishin llogari te Alta. Shumë thanë se vetëm në atë bankë mund të hapnin llogari pa komplikime të mëdha, pasi bankat kryesore me pronësi perëndimore kanë kontrolluar më rreptë burimin e fondeve për shkak të sanksioneve ndaj Rusisë.

"Kaloi një procedurë e gjatë verifikimesh. Ende presim që Raiffeisen të aprovojë aplikimin tonë," tha Mashutkin për përpjekjet për të hapur llogari të re. Disa shtetas rusë treguan se pritën javë të tëra ose u refuzuan, ndërsa të tjerë vazhdojnë të punojnë me para në dorë.

Mashutkin shprehu edhe frikën për ndikimet e shërbimeve ruse: "Sot në Rusi nuk mund të thuash asgjë kundër persekutimit të të menduarve ndryshe lidhur me luftën, dhe për disa minuta mund të përfundosh në burg. Ne kemi frikë se ka një numër të madh anëtarësh të FSB-së në Serbi. Ata i ndjekin këta njerëz dhe mund të synojnë pronat e tyre dhe të afërmit që jetojnë në Rusi," tha ai.

Radosavljević paralajmëroi se edhe pse rastet si ky nuk pritet të rrezikojnë stabilitetin e sektorit bankar në tërësi, mbylljet e përsëritura dëmtojnë besimin e publikut dhe të biznesit: "Për herë të katërt në pak më shumë se dy dekada po jemi dëshmitarë të mbylljes së një banke, gjë që me siguri dërgon një sinjal të keq në treg. Nuk jam i sigurt se sa kohë do të duhet për të rindërtuar besimin në sektorin bankar."

Foto: material shtypi nga ngjarja