Nxehtësitë u ulën produktivitetin e punëtorëve — cilët janë më të prekur dhe si të mbrohen

Organizata Ndërkombëtare e Punës paralajmëron se nxehtësitë e verës tashmë po ulin performancën e punëtorëve, me pasoja për shëndetin dhe ekonominë. Raporti u publikua më 11 gusht 2026 dhe përshkruan pragjet e temperaturave kur zbret kapaciteti i punës dhe sektorët më të prekur.

Sipas raportit, temperaturat mbi 24–26 gradë lidhen me ulje të produktivitetit, ndërsa në 33–34 gradë punëtori mund të humbasë deri në 50 për qind të kapacitetit të tij të punës. Ekspozimi ndaj niveleve të tepërta të nxehtësisë mund të shkaktojë goditje nga nxehtësia dhe në disa raste të jetë fatale. Në rrezik janë punëtorët si në ambient të hapur ashtu edhe në brendësi të ambienteve të mbyllura.

Cilët profesione janë më të ndjeshëm dhe çfarë ndihmon

Veçanërisht të ekspozuara janë vendet e punës që kërkojnë përpjekje fizike më të madhe ose janë në ambient të hapur: bujqësia, ndërtimtaria, mbledhja e mbetjeve, transporti dhe turizmi, ndërsa punëtorët industrialë në ambiente të brendshme gjithashtu mund të jenë në rrezik. Si pjesë e masave lehtësuese përmenden orari fleksibël i punës dhe pushimet më të shpeshta.

Jasminka Petrushevska, mjeke e përgjithshme, paralajmëroi për shenjat emergjente dhe masat parandaluese: "Produktiviteti bie sepse në temperatura të larta ulet presioni, lirësohet muskulatura, edhe koncentrimi ulet. Nëse njerëzit ndiejnë disa simptoma, të mos presin; nëse dobësohen, të reagojnë menjëherë. Duhet të ndjekin rekomandimet. Ushqim i lehtë, të merren lëngje, veçanërisht të rrezikuar janë të sëmurët kronikë."

Raporti gjithashtu vë në dukje ndikimet në funksionet mendore: mund të shfaqet "mjergull trunore", aftësi e zvogëluar për fokusim dhe koncentrim gjatë valëve të nxehtësisë. "Normalisht që nxehtësia ndikon tek njerëzit. Verë është shumë e nxehtë, veçanërisht këto ditë. Njerëzit janë pak më të ankthitur, dhe kur hyjmë në shtator bëhen më të qëndrueshëm. Vera ndikon edhe te shëndeti mendor," tha Ildita Biljali, psikologe.

Humbjet ekonomike për shkak të stresit nga nxehtësia në vendin e punës u vlerësuan në 280 miliardë dollarë amerikanë në vitin 1995 dhe, sipas parashikimeve, do të rriten në 2.400 miliardë dollarë amerikanë në 2030. Organizata Ndërkombëtare e Punës paralajmëron se stresi nga nxehtësia është më i shpeshtë në vendet me deficit të punës dinjitoze; nënregionet më të prekura do të jenë Asia Jugore dhe Afrika Perëndimore. Sipas skenarit të ngrohjes globale prej 1,5 gradë deri në fund të shekullit, stresi nga nxehtësia në këto dy nënregione do të çonte në humbje prej 5,3 për qind dhe 4,8 për qind të orëve të punës në vitin 2030 — që i korrespondojnë përafërsisht 43 milionë dhe 9 milionë vende pune me kohë të plotë, përkatësisht.

Raporti thekson se nevojiten masa parandaluese të synuara, përshtatje nga punëdhënësit dhe politika publike për të mbrojtur kategoritë e rrezikuara të punëtorëve me rritjen e temperaturave. Koha për vendimmarrje mbi oraret, hidrimin, ftohjen dhe monitorimin mjekësor është e kufizuar nëse dëshirohen ulje të humbjeve njerëzore dhe ekonomike.

Foto: material për shtyp nga ngjarja