Зошто Украина ги засилува ударите врз руските пристаништа на Црното Море?

Украина ја засилила кампањата против руските пристаништа на Црното Море, насочувајќи ги ударите кон инфраструктурата што го извезува житото и нафтата. Нападите со воздушни и поморски беспилотни летала сериозно ги прекинаа испораките и го ставија под притисок пристаништето Новоросијск.

Зошто е важен Новоросијск

Новоросијск е најголемото руско трговско пристаниште по количина на претовар и е клучна врата за земјоделскиот, нафтениот и металниот извоз кон светските пазари. Околу една третина од руските житарки денес минуваат преку ова пристаниште поради неговата близина до главните земјоделски региони.

Во последните недели украинските напади со дронови оштетија инфраструктура за ракување со жито и принудија на привремено затворање големи терминали. На 12 август престана со работа пекарскиот комбинат Новоросијск и еден од големите житарски терминали, додека на 13 август запре работата и на KСК, најголемиот длабоководен терминал за житарки. До крајот на јули и терминалот во Таман престана да работи, а претходните напади ги онеспособија плитководните пристаништа на Азовското Море.

„Така, целиот извоз на руски житарки преку Азовско-црноморскиоот базен е практично блокиран“, предупреди Андреј Сисов, директор на агенцијата за земјоделско консалтинг и истражување СовЕкон, на својот Телеграм канал.

Извозот на нафта засега не е целосно запрен, но е предмет на редовни прекини. На 14 август престана со работа терминалот Шешарис, кој има капацитет од околу 700.000 барели дневно, и тој беше рестартиран дури два дена подоцна. Лондонската аналитичка куќа Аргус Медиа проценува дека Русија во извозната сезона 2026/27 би можела да пласира околу 45 милиони тони пченица, но долгорочна блокада на црноморските рути сериозно би го загрозила тој план.

Меѓународниот пазар веќе ги чувствува последиците. „Поради логистичките прекини, големата жетва на пченица во Русија и во Украина е практично отсечена од светскиот пазар“, рече Сјаоџи Денг од Аргус Медиа. Аналитичарите нагласуваат дека дел од извозот се обидува да се пренасочи преку балтичките пристаништа Приморск и Уст‑Луга или преку терминали на Дунав, но тие рути не можат целосно да ја заменат Црноморската коридора и ја зголемуваат цената на транспортот.

Центарот за истражување на енергијата и чистиот воздух (ЦРЕА) од Хелсинки објави дека во првите две недели од август преку Новоросијск се претовариле околу 30 проценти помалку нафта отколку во истиот период минатата година, по нападот со дрон врз терминалот на Конзорциумот за Касписки цевковод на 19 јули. „Доколку сегашните ограничувања останат до крајот на август, ќе стане сè потешко за Русија едноставно да ги одложува пратките со надеж дека подоцна ќе ги надомести загубите“, вели Исак Леви, аналитичар на ЦРЕА. Тој додава дека некои превозници едноставно одбиваат да се закотват во пристаништа што се чести цели на дронови.

Кремљ го отфрли украинскиот предлог за прекин на огнот во Црното Море, па сѐ додека стратешките цели остануваат на агEnd, нема знаци дека притисокот врз руските црноморски пристаништа ќе попушти наскоро. Крајниот ефект ќе зависи од времетраењето на нападите и од способноста на Русија брзо да ги поправи оштетувањата и да префрли волумени на алтернативни рути.

Фото: прес-материјал од настанот