Gjendje alarmante në burgje: në Idrizovo një mjek për rreth 691 persona

Hetimi i Zyrës së Avokatit të Popullit në 11 institucione penale në vend evidentoi mungesa serioze të stafit mjekësor dhe shpërndarje të pabarabartë të tij, vonesa në qasjen te specialistët, ndërprerje në terapitë, parandalim të dobët dhe koordinim të pamjaftueshëm. Asnjë nga institucionet e vizituara nuk ofron shërbim mjekësor 24-orësh.

Zëvendës-Avokatja e Popullit Sonja Trifunovska paraqiti gjetjet në një debat tematik që organizoi Zyra e Avokatit të Popullit me mbështetjen e Misionit të OSBE-së në Shkup. Ajo tha se lidhjet formale me sistemin publik të shëndetësisë nuk kanë siguruar qasje të barabartë dhe të qëndrueshme në të gjitha institucionet.

Trifunovska theksoi mungesën e personelit dhe praninë e ndërprerë të stafit. “Prania e vetme e një mjeku ose e një ambulante nuk garanton aksesin. Në disa institucione stafi vjen herë pas here, dhe ka vende pune të paplotësuara,” tha ajo, duke shtuar se sipas standardeve një mjek duhet të shërbejë rreth 300 persona. Sipas raportit, në Idrizovo një mjek shërben përafërsisht 691 persona, ndërsa një infermiere ose teknik pothuajse 461 persona.

Përkeqësimi i vazhdimësisë së kujdesit dhe rreziqet operative

Hetimi dokumenton gjithashtu mungesë automjetesh dhe personeli për shoqërime drejt njësive shëndetësore, vonesa në diagnostifikim dhe rezultate, dhe praktika të ndryshme për shpërndarjen e barnave. Në disa institucione barnat jepen nga punonjësit e burgut, dhe në raste të tjera furnizimi varet nga familjarët — praktika që krijon rrezik ndërprerjeje të trajtimeve, gabime në dozimin dhe shkelje të konfidencialitetit mjekësor.

Avokati i Popullit Faton Selami theksoi se shërbimi shëndetësor është një të drejtë thelbësore për personat e privuar nga liria dhe kërkoi zgjidhje konkrete. “Të gjithë aktorët përgjegjës për mbrojtjen, sigurimin dhe zbatimin e kësaj të drejte njerëzore, përveç gjendjeve të konstatuara, duhet të ofrojnë zgjidhje të përshtatshme dhe të zbatueshme për përmirësimin e tyre, të cilat më pas duhet të realizohen në praktikë,” tha ai, dhe theksoi se problemet shtrihen përtej kujdesit shëndetësor, duke përfshirë strehimin, higjenën, ushqimin dhe ri-integrimin.

Kryetari i Misionit të OSBE-së në Shkup, Kilian Val, tha se respektimi i të drejtës për shëndetësi kërkon angazhim institucional të qartë dhe bashkëpunim efikas midis organeve dhe profesionistëve. Ai paraqiti pesë fusha prioritare: sigurimin e personelit të mjaftueshëm mjekësor dhe gatishmërinë për emergjenca; përmirësimin e qasjes te kujdesi i specializuar; sigurinë e disponueshmërisë së barnave të përshkruara; forcimin e parandalimit dhe kujdesit për shëndetin mendor; dhe përmirësimin e koordinimit institucional dhe menaxhimit të regjistrave shëndetësorë.

Rekomandimet kërkojnë krijimin e një modeli minimal kombëtar të stafit për burgjet, protokolle të qarta për shërbimet natën dhe fundjavave, qasje më të mirë te specialistët, një sistem të qëndrueshëm për furnizimin me barnat, përforcim të kujdesit për shëndetin mendor dhe futjen e një sistemi të lidhur elektronik të të dhënave shëndetësore për të siguruar vazhdimësinë e kujdesit.

Foto: material shtypi nga ngjarja