Алта банка во Собранието: Мицкоски и Филипче во судир

Алта банка беше во фокусот на надзорната расправа во Собранието на 11 ноември 2026 година, при што премиерот Христијан Мицкоски и претседателот на СДСМ Венко Филипче јавно си ја префрлаа одговорноста за преземањето и надзорот врз банката. На расправата беа отворени прашања за институционалниот надзор и политичката одговорност.

Мицкоски се обиде да ја смири јавноста, тврдејќи дека банката е ликвидна и дека институциите ќе работат на решение кое ќе ги заштити вработените и доверителите. Тој рече дека Народната банка навремено интервенирала со законски механизми и дека нема ризик за стабилноста на финансискиот систем.

Премиерот покажа одлука објавена во „Службен весник“ бр. 123 од 2023 година и тврдеше дека тогашната влада предводена од СДСМ воспоставила контакти со Давор Мацура и Алта банка Србија во постапките поврзани со продажбата на акциите од тогашната Стопанска банка АД Битола. Тој повика на транспарентна истрага што ќе ги утврди сите факти околу продажбата.

Спротивен наратив од СДСМ

По расправата, Венко Филипче ги отфрли тврдењата на Мицкоски и рече дека Владата на СДСМ никогаш не му дала согласност на Давор Мацура да ги купи акциите кои биле во сопственост на Министерството за финансии. Тој појасни дека заклучокот од 24 октомври 2023 година само го ангажирал Државното правобранителство да ги штити државните интереси, а не да влезе во деловни односи.

Филипче истакна дека Мацура добил дозвола од босанските власти да стане сопственик на над 90 проценти од акциите во белградската Алта банка, што според српските закони му овозможило да ги откупи останатите акции. Тој предупреди дека Мицкоски не може да се дистанцира од одговорноста, со оглед на долгоречните јавни спомнувања за банката и нејзиниот сопственик.

Министерката за финансии Гордана Димитриеска-Кочоска им рече на пратениците дека случајот не претставува ризик за финансиската стабилност. Таа нагласи дека буџетските корисници немаат депозити во Алта банка затоа што нивните сметки се во трезорот и дека Министерството не го видел рискот за јавни средства, ниту било вклучено во процесот на преземање.

Гувернерот на Народната банка Трајко Славески, повикан како сведок, ја бранеше постапката за давање претходна согласност за стекнување акции и за именувањето членови на надзорни и управни одбори. Тој рече дека контролите биле спроведени на четири нивоа и дека бил искористен максималниот тримесечен рок, при што документацијата ја потврди идентификацијата на инвеститорот и крајниот сопственик.

Славески, исто така, ги презентираше податоците за состојбата на банката и оцени дека тие оправдуваат воведување привремена администрација од страна на централната банка до наоѓање нов сопственик. "Капитализираноста на банката е речиси 26 %, значајно повеќе од законскиот минимум од 8 % и значајно над стапката што би барала отворање стечај, тоа е под 2 %. Ликвидноста на банката е висока. Квалитетот на кредитното портфолио е добар со учество на таканаречените лоши пласмани од само 2,9 %. Мерката администрација треба да обезбеди задржување на оваа здрава позиција преку заштита на билансот и привремено управување од страна на Централната банка сè до наоѓање нов сопственик, на што Народната банка активно работи", изјави тој.

Комисијата за финансирање и буџет ја отвори надзорната расправа за да ги испита причините за воведувањето администрација во Алта банка Битола, улогата на Народната банка и одговорноста на надлежните институции. Пратеници од Левица, Вреди и СДСМ побараа дополнителни проверки на сопственичката структура и поврзаните трансакции.

Фото: прес-материјал од настанот