Banka Alta në parlament: përplasje Mickoski–Filipçe

Banka Alta u bë temë qendrore në seancën mbikëqyrëse parlamentare më 11 nëntor 2026, kur kryeministri Hristijan Mickoski dhe kreu i SDSM, Venko Filipçe, shkëmbyen akuza për përgjegjësinë rreth blerjes dhe mbikëqyrjes së bankës. Debati nxori në pah dyshime për mënyrën e përvetësimit dhe rolin e institucioneve.

Mickoski u përpoq të qetësonte opinionin, duke thënë që banka është likuide dhe se institucionet do të gjejnë një zgjidhje për të mbrojtur punonjësit dhe kreditorët. Ai theksoi se Banka Kombëtare ndërhyri në kohë me mekanizmat ligjorë dhe se sistemi financiar nuk rrezikohet.

Ai paraqiti një vendim qeveritar të botuar në Gazetën Zyrtare (nr. 123/2023) dhe pretendoi se qeveria e udhëhequr nga SDSM në atë kohë kishte hyrë në kontakte me Davor Macura dhe Alta Bank Serbia gjatë procedurave lidhur me shitjen e aksioneve të mëparshme të Stopanska Banka AD Bitola. Mickoski kërkoi një hetim të hapur për të sqaruar të gjitha faktet rreth shitjes.

Qëndrimi i SDSM

Pas seancës, Venko Filipçe hodhi poshtë pretendimet e Mickoskit dhe insistoi se qeveria e SDSM nuk i kishte dhënë leje Macurës për të blerë aksionet në pronësi të Ministrisë së Financave. Ai sqaroi se përfundimi i datës 24 tetor 2023 thjesht angazhoi Prokurorinë Shtetërore për të mbrojtur interesat e shtetit, jo për të hyrë në marrëdhënie biznesore.

Filipçe tha se Macura kishte marrë leje nga autoritetet boshnjake për të zotëruar mbi 90 për qind të aksioneve në Alta Bank të Beogradit, gjë që sipas ligjit serb i lejoi atij të blinte edhe pjesën tjetër. Ai vuri në dukje se Mickoski nuk mund të shmangë përgjegjësinë, duke pasur parasysh diskutimet publike për bankën dhe pronarin e saj.

Ministrja e Financave, Gordana Dimitrieska-Kocoska, u tha deputetëve se rasti nuk paraqet rrezik për stabilitetin financiar të vendit. Ajo theksoi se përdoruesit e buxhetit nuk kanë depozita në Alta Bank pasi llogaritë e tyre mbahen në thesarin dhe Ministria nuk sheh rrezik për fondet publike, as nuk ka pasur rol në procesin e marrjes në pronësi.

Guvernatori i Bankës Kombëtare, Trajko Slaveski, i thirrur si dëshmitar, mbrojti procedurën për dhënien e pëlqimit paraprak për të marrë aksione dhe për emërimin e anëtarëve në bordet mbikëqyrëse dhe drejtuese. Ai tha se kontrollet u kryen në katër nivele, përdorimi i afatit ligjor tre mujor ishte i plotë dhe dokumentacioni konfirmoi identitetin e investitorit dhe pronarin përfundimtar.

Slaveski gjithashtu paraqiti shifra për gjendjen financiare të bankës dhe argumentoi se ato justifikojnë administrimin e përkohshëm nga banka qendrore deri sa të gjendet një pronar i ri. "Kapitalizimi i bankës është afër 26%, dukshëm më shumë se minimumi ligjor prej 8% dhe shumë mbi nivelin që do të kërkonte hapjen e falimentimit, që është nën 2%. Likuiditeti i bankës është i lartë. Cilësia e portofolit të kredisë është e mirë me pjesëmarrjen e ashtuquajtura vendosjeve të këqija prej vetëm 2.9%. Masa e administrimit duhet të sigurojë ruajtjen e kësaj pozite të shëndetshme përmes mbrojtjes së bilancit dhe menaxhimit të përkohshëm nga Banka Qendrore deri në gjetjen e një pronari të ri, në të cilën Banka Kombëtare po punon aktivisht", tha ai.

Komiteti për Financë dhe Buxhet hapi seancën mbikëqyrëse për të shqyrtuar rrethanat që çuan në vendosjen e administrimit në Alta Bank Bitola, rolin e Bankës Kombëtare dhe përgjegjësinë e institucioneve përkatëse. Deputetë nga Levica, Vredi dhe SDSM kërkuan sqarime të mëtejshme mbi strukturën e pronësisë dhe transaksionet përkatëse.

Foto: material shtypi nga ngjarja