Американските меѓуизбори на 3 ноември 2026 може да ја променат политиката на САД кон Украина, Иран и развојната помош

Американските меѓуизбори одржани во вторник, 3 ноември 2026 година, можат да ја пренасочат надворешната политика на Вашингтон ако Демократите ја преземат контролата над еден или двата дома на Конгресот, со можни последици за помошта за Украина, конфликтот со Иран и меѓународната развојна помош.

Претседателот останува републиканец, но составот на Претставничкиот дом и на Сенатот е клучен: тие донесуваат закони, одобруваат пари и вршат надзор. Двете дома беа на гласање на 3 ноември 2026 година, а контролата врз нив одлучува кои иницијативи може да ги спроведува Белата куќа или да се принуди да ги менува.

Кога започна руската агресија врз Украина, на чело на Белата куќа беше Џо Бајден и САД, заедно со Европа, беа сигурен партнер за Киев со големи финансиски и воени испораки. Под претседателот Доналд Трамп, пак, политиката се промени: САД ги паузираа некои санкции кон Русија и ја намалија финансиската и воената помош за Украина. Доколку Демократите ја преземат контролата врз Конгресот, поддршката за Украина повторно би станала тема на дневен ред.

„Демократите го критикуваат Трамп дека не прави доволно за Украина“, изјави за ДВ Брендон Конрадис, поранешен новинар на ДВ, а денес уредник во Блумберг говермент. „Тие би можеле да се залагаат за проширување на поддршката.“ Ако Трамп стави вето, исходот ќе зависи од односот на силите во Конгресот; двотретинско мнозинство во двата дома би можело да го надгласува вето со партиска коалиција.

Иран и границите на конгресната моќ

Трамп ја започна војната против Иран на 28 февруари—заедно со Израел—без претходна консултација со Конгресот. Според Уставот, Конгресот мора да даде согласност за објавување војна, а пратениците повеќепати гласаа против и, заедно со дел од републиканците, усвоија резолуција за прекин на борбените дејства. Таа резолуција, сепак, беше игнорирана од администрацијата.

„Не мислам дека Конгресот има голема моќ по ова прашање“, изјави за ДВ Мајкл О'Хенлон, директор за истражувања во областа на надворешната политика во аналитичкиот центар Brookings Institution. „Но, можеби би можел да спречи сериозна ескалација со тоа што би одбил да ја финансира.“

Во областа на развојната соработка, администрацијата на Трамп значително ја намали американската поддршка за хуманитарни и здравствени програми на почетокот на својот втор мандат и премина кон затворање на USAID, агенцијата за развојна помош. Конгресот со демократско мнозинство би можел да бара зголемување на издвојувањата за помошта и да користи надзорни механизми за да ја испита одлуката за затворањето на USAID.

„Демократите би ја искористиле својата надзорна улога и за темелно да го испитаат затворањето на УСАИД“, вели Конрадис. „Ќе има сослушувања, а Демократите ќе ги повикаат пред Конгресот функционерите кои беа одговорни за затворањето.“

На крајот, Белата куќа и натаму ќе биде раководена од републиканец, па целосен пресврт на политиката не е веројатен. „Не дека сè би се сменило доколку Демократите ја преземат контролата врз Конгресот“, вели Конрадис. „Но, одредени работи сепак би се промениле, бидејќи односот на силите би бил сосема поинаков од досегашниот.“

Фото: прес-материјал од настанот