Stefan Andonovski pret gurthemelin për qendrën kombëtare të të dhënave në 2027

Ministri i Transformimit Dixhital, Stefan Andonovski, tha se pret që në vitin 2027 të vendoset gurthemeli i qendrës kombëtare të të dhënave, pasi të përfundojnë punët e urbanizimit të vendit dhe të sigurohet financimi nga partnerët ndërkombëtarë.

"Ne e kemi përcaktuar vendin, e dimë saktësisht parcelën. Tani do të punojmë në urbanizimin e tij, lidhjet, që të mund të aplikojmë. Aktivisht kërkojmë burime financimi te partnerët tanë ndërkombëtarë. Pra, kur të kemi marrëveshje për të dy aspektet – vend i përcaktuar me plan urbanistik dhe financues të zgjedhur – do të dalim në publik," tha Andonovski, duke shtuar se do t'u tregojnë publikut projektin me studim të ndikimit në mjedis dhe studim social.

Ai njoftoi gjithashtu se po punohet për të tërhequr investime private për qendra komerciale të të dhënave. Sipas tij, janë identifikuar disa lokacione dhe mbahen takime të shpeshta me investitorë ndërkombëtarë të interesuar.

"Ne kemi identifikuar disa lokacione dhe po diskutojmë për to me investitorët potencialë, por ende nuk kemi një projekt konkret për të cilin të flas publikisht. Jemi shumë të interesuar për këtë çështje dhe nesër kemi një konferencë me sektorin privat në të cilën kompanitë tona do të diskutojnë se cilat mundësi mund t'u ofrojnë investitorëve potencialë për qendrat e të dhënave – në aspektin e infrastrukturës, njohurive, ndërtimit, mirëmbajtjes së atyre sistemeve, rrjetit energjetik, lidhjeve... Më vjen mirë që sektori privat po zgjohet, dëshiron të hyjë në treg dhe vetë ai po e organizon këtë konferencë," tha ministri.

Pas përmbytjes së fundit dhe ndërprerjes së energjisë në ndërtesën e ish-"Nova Makedonija", ku u prekën disa ministri dhe u përfshinë të dhëna të Ministrisë së Transformimit Dixhital dhe portali kombëtar i e-shërbimeve, serverat u zhvendosën në një vend të ri brenda ministrisë për të parandaluar ndërprerjet e shërbimeve për qytetarët.

Rezistenca operative dhe inteligjenca artificiale

"Raste të tilla, kur pajisjet ruhen në mënyrë të papërshtatshme, kur nuk ka siguri të mjaftueshme, ruajtje dhe energji, mund të ndodhin vazhdimisht tek sistemet kritike të shtetit. Ne patëm fat që ishim të përgatitur si Ministri, reagojmë menjëherë, por nuk mund të garantoj se çdo institucion në shtet është i përgatitur në të njëjtën mënyrë për t'u përgjigjur. Kur kemi një qendër kombëtare të të dhënave, është përgjegjësi e një institucioni të kujdeset për të; ajo ka protokolle, mënyra procedurale dhe nuk do të lejojë që këto gjëra të shkaktojnë ndërprerje në infrastrukturën kritike, sepse do të ketë furnizim të dytë me energji, bateri, agregate për mbrojtje...," shtoi Andonovski, duke theksuar masat e sigurisë që do të sjellë një infrastrukturë qendrore.

Ai po ashtu tha se ekspertët kanë përgatitur tashmë tekstin e parë të strategjisë për inteligjencën artificiale dhe se së shpejti do të nisin konsultime të gjera publike për të mbledhur sugjerime dhe vërejtje. "Ne nuk do të nxitojmë, por pres që deri në fund të vitit të kemi tekstin final. Mendoj se jemi të përgatitur, kemi një tekst shumë solid. Një ndër aktivitetet e para që do të kemi është miratimi i një ligji për përdorimin e inteligjencës artificiale në 2027 dhe pres që ai ligj të nxisë përdorimin e saj," tha Andonovski, duke shtuar se qëllimi është që AI të përdoret për të mirën dhe jo të keqpërdoret.

Foto: material shtypi nga ngjarja