Henri Kagan dhe Kenso Soai fitojnë Çmimin Nobel për Kimi 2026

Henri Kagan dhe Kenso Soai janë fituesit e Çmimit Nobel për Kimi 2026 për "zbulimin e efekteve jo-lineare dhe autokatalizës në sintetën organike asimetrike." ([marketscreener.com](https://www.marketscreener.com/news/kagan-and-soai-win-2026-nobel-chemistry-prize-ce785dd9d08ef220?utm_source=openai))

"Henri Kagan dhe Kenso Soai ofruan një zgjidhje për një mister kimik që është më shumë se një shekull i vjetër: si mund të lindë spontanisht homokiraliteti. Reaksionet kimike që ata zhvilluan janë spektakolare," tha Heiner Linke, kryetar i Komitetit Nobel për Kimi. ([apnews.com](https://apnews.com/article/e92801a294ba29d5ff1fbbf63904c977?utm_source=openai))

Çmimi njihet për punën që shpjegon sesi një disfavor i vogël fillestar në dorëzimin molekular mund të amplifikohet në një dominim të një dore, çështje që ka shqetësuar studiuesit e origjinës së jetës dhe kimistët për dekada. ([straitstimes.com](https://www.straitstimes.com/asia/kagan-and-soai-win-2026-nobel-chemistry-prize?utm_source=openai))

Eksperimenti i Soai dhe autokataliza asimetrike

Ashtu quajturja "reaksioni i Soai", emëruar sipas eksperimentit të Kenso Soai, është një shembull kryesor i autokatalizës asimetrike: një proces ku produkti kiral katalizon formimin e vet dhe shton një tepricë të vogël iniciale të një enantiomeri. Ky mekanizëm është thelbësor për arsyetimin e Komitetit Nobel. ([en.wikipedia.org](https://en.wikipedia.org/wiki/Soai_reaction?utm_source=openai))

Kenso Soai, 95 vjeç, është ndër laureatët më të moshuar të Nobelit. Komiteti vuri në dukje eksperimentet e tij dhe kontributin e Kagan për efektet jo-lineare si arritje komplementare që bashkë-ofrojnë shpjegime për lindjen dhe amplifikimin e homokiralitetit. ([apnews.com](https://apnews.com/article/e92801a294ba29d5ff1fbbf63904c977?utm_source=openai))

Njoftimi i çmimit rikthen fokusin te zbulimet që ndryshojnë kuptimin tonë për sjelljen molekulare dhe mund të hedhin dritë mbi pyetjet thelbësore për origjinën e vetive të jetës. Laureatët do të ftohen në Stokholm për ceremoninë e dhënies së çmimeve në dhjetor. ([marketscreener.com](https://www.marketscreener.com/news/kagan-and-soai-win-2026-nobel-chemistry-prize-ce785dd9d08ef220?utm_source=openai))

Foto: material shtypi nga ngjarja