Ligjet për arsimin dhe përfaqësim të drejtë të bllokuara pa shumicën Badenter

Projekt‑ligjet për arsimin e lartë dhe ai për përfaqësimin e drejtë mbeten të bllokuara në Kuvend, pasi qeveria nuk ka atë që njihet si shumicë Badenter. Ministrat dhe deputetët e koalicionit në pushtet bëjnë lobing për të siguruar vota, ndërsa opozita i konditon mbështetjet ndaj miratimit të shumë amendamenteve.

Lobing, kundërshti dhe pengesa procedurale

Ministrja e Arsimit dhe Shkencës, Vesna Janevska, promovoi paketën e ndryshimeve në tryeza dhe takime me universitetet publike dhe private, duke vënë në dukje se propozimet i përfshijnë vërejtjet konstruktive dhe do të ndihmojnë për ngritjen e standardeve. Ajo tha: "E di me siguri që një numër i madh i deputetëve tanë po lobojnë gjithashtu mes kolegëve të tyre, duke shpjeguar rëndësinë, sepse këto janë të rëndësishme. Ju shpesh më pyetni, nuk kemi një universitet në listën e Shanghai‑it, sa do të jemi jashtë rang‑listeve të tjera — jo vetëm për shkak të asaj, kjo do të kontribuojë në përmirësimin e cilësisë së arsimit të lartë, por është shumë e rëndësishme që në një periudhë afatmesme ne presim të përfitojmë kualitet më të mirë të specialistëve në tregun e punës."

Për pyetjen nëse reforma mund të dështojë nëse ligjet nuk shkojnë në seancë plenare, Janevska u përgjigj: "Asnjëherë nuk do të përkaulem nga këto ligje dhe sinqerisht jam optimiste dhe mendoj se ne megjithatë në fund do t'i sjellim."

Deputeti i opozitës Sali Murati nga koalicioni Fronti Evropian (i udhëhequr nga DUI) akuzon qeverinë se tenton t'i kalojë propozimet "në mënyrë të kontrabanduar" dhe se cenon autonominë e universiteteve. Murati tha: "Ministria nuk duhet të ndërhyjë, kemi dhjetëra nene ku ata ndërhyjnë në punën e tyre, në Senat, në udhëheqjen universitare, dhe ata do të jenë një dorë e zgjatur e Ministrisë së Arsimit. Askush nuk e pranon. Do të kemi shumë, mbi 30 amendamente nëse vazhdojnë kështu. Le të dalin, do të përballemi, do të kemi një debat publik për këtë çështje, le të dëgjojë publiku."

Ndërkohë, ministri i Shëndetësisë Sasho Klekovski thotë se projekt‑ligji për duhanin po ngec në Kuvend. Ai përshkroi pikat kryesore — ndalim të duhanit në hapësira të mbyllura, në bizneset dhe institucionet publike, dhe ballkonet që duhet të jenë të hapura të paktën nga dy anë — dhe hodhi poshtë propozimet për dhoma të veçanta për duhan për arsyet teknike. "Në disa vende ka dhoma për duhan, por ato kanë zgjidhje tekniko‑teknologjike, të themi me presion negativ, që ne nuk mund t'i arrijmë në sallat tona operative, e lëre më në një restorant apo hapësirë tjetër. Mendoj se patëm një dialog produktiv me Odën e Gurmonëve dhe aktorët e tjerë dhe sapo të kemi mbështetjen e tyre ne e konsiderojmë këtë zgjidhje optimale; duhet të komunikojmë me Kuvendin që të kalojë në tri komisione dhe të vihet në seancë plenare për miratim," tha Klekovski për mediat më 27 shtator të këtij viti.

Deputetët e pushtetit kanë dorëzuar amendamente për ligjin e duhanit. Tetë ndryshime të paraqitura nga deputetë të VMRO‑DPMNE dhe ZNAM parashikojnë, ndër të tjera, që cigaret në pika të shitjes me pakicë të ekspozohen por jashtë rrezes së arritjes së konsumatorëve, dhe që njohja e produktit në vendin e shitjes të mos llogaritet si reklamë. Deputeti Bojan Stojanoski deklaroi: "Po pritet një mendim shtesë ekspert‑ligjor për interpretimet e amendamenteve të tyre. Shumica e atyre që duhet të vendosin në filtrat komisionale në Kuvend, pra deputetët që janë pjesë e Komisionit për Shëndetësi, janë profesionistë mjekësorë, punonjës të shëndetësisë që nuk kanë ekspertizë të theksuar në juridik, kërkojnë mendim shtesë. Sapo të mbledhim ato mendime, padyshim do të vazhdojmë me diskutimin për këtë ligj."

Deputetja Saranda Imeri nga blloku qeverisës Vlen e theksoi se ligji për duhanin është pjesë e Agjendës së Reformave dhe duhet të përputhet me standardet evropiane. Ajo shtoi se dhomat speciale për duhan ekzistojnë në shumë vende, por çdo lehtësim duhet të mos rrezikojë shëndetin e jo‑duhanpirësve.

Debati për Ligjin e Përfaqësimit të Drejtë vazhdon. Murati paralajmëroi se rekomandimet e Komisionit të Venedikut nuk janë implementuar plotësisht dhe se ligji duhet të përfshijë buxhet, sanksione dhe një sistem verifikimi të përkatësisë etnike me kuota të matshme, përndryshe komunitetet më të vogla do të kenë vështirësi të aksesojnë vendet e punës në sektorin publik, megjithëse kushtetuta i mbron.

Procedurialisht, për miratimin e ligjit është e nevojshme shumica Badenter — pra mbështetje nga shumica e deputetëve të pranishëm dhe në të njëjtën kohë shumica e atyre të pranishëm që i përkasin komuniteteve joshumicë — një prag që koalicioni qeverisës aktualisht nuk e plotëson pa mbështetje të jashtme.

Foto: material shtypi nga ngjarja