Drejtorët e inspektorateve do të zgjidhen sipas Ligjit për Udhëheqësit e Lartë; mandati zgjatet në pesë vjet

Që nga 1 tetori 2026 drejtorët e inspektorateve shtetërore do të zgjidhen sipas rregullave të përcaktuara nga Ligji për Udhëheqësit e Lartë, ndërsa mandati i tyre do të zgjerohet nga katër në pesë vjet, sipas ndryshimeve të propozuara në Ligjin për Mbikëqyrjen Inspektuese. Ndryshimet ndryshojnë mënyrën e përzgjedhjes, kushtet për emërim dhe mënyrën e shkarkimit të drejtorëve.

Pika kryesore: përzgjedhja, mandati dhe shkarkimi

Një nga ndryshimet kyçe është heqja e procedurës së mëparshme, sipas së cilës Qeveria duhej të publikonte shpallje të hapur për zgjedhjen e drejtorit në faqen e saj dhe në të paktën dy gazeta ditore. Në vend të kësaj, përzgjedhja do të zbatohet në përputhje me Ligjin për Udhëheqësit e Lartë.

Me ndryshimet ruhet statusi që një drejtor udhëheq inspektoratin shtetëror dhe ai emërohet dhe shkarkohet nga Qeveria, por procedura do të harmonizohet me modelin e ri ligjor. Propozimi gjithashtu vendos një afat për fillimin e procedurës: emërimi i një drejtori të ri duhet të nisë së paku gjashtë muaj para përfundimit të mandatit të drejtorit aktual.

Mandati do të zgjatet nga katër në pesë vjet, me mundësinë e një rizgjedhjeje të njëpasnjëshme. Kjo do të thotë se një drejtor, nëse rizgjidhet, mund të shërbejë maksimumi dy mandate njëpasnjëshme.

Projektligji ndryshon edhe kushtet e shkarkimit. Para përfundimit të mandatit, shkarkimet do të kryhen në përputhje me Ligjin për Udhëheqësit e Lartë. Në arsyetimin e projektit theksohet mundësia për shkarkim me propozim të ministrit kompetent, përfshirë rastet e realizimit të pamjaftueshëm të programit të punës ose përmbushjes jo të kënaqshme të detyrave të inspektoratit. Nën ligjin aktual ekzistonte një prag konkret — drejtorit mund t'i hiqej mandati nëse inspektorati nuk e kishte realizuar të paktën 70 përqind të programit; arsyet e tjera për shkarkim përfshinin kërkesën e drejtorit, një vendim të formës së prerë gjyqësor për vepër penale ose ndalimin e ushtrimit të profesionit, humbjen e kapacitetit juridik dhe shkeljet e rregullave për konflikt interesi dhe parandalimin e korrupsionit.

Për periudhën ndërmjet përfundimit të mandatit dhe emërimit të pasuesit, Qeveria do të emërojë një ushtrues detyre drejtor deri në zgjedhjen e drejtorit të ri, me qëllim sigurimin e funksionimit të pandërprerë të inspektoratit. Projektligji pritet të miratohet me procedurë të shkurtuar; ai do të hyjë në fuqi në ditën e tetë pas publikimit në Fletoren Zyrtare të Republikës së Maqedonisë së Veriut dhe do të fillojë të zbatohet nga 1 tetori 2026.

Foto: Профимедиа