Една година во СЕПА: 581.000 трансакции, околу 11 милијарди евра и над 5 милиони евра заштеди

Една година по влегувањето на Северна Македонија во Единствената област за плаќања во евра (СЕПА), преку овој канал се реализирани над 581.000 трансакции во вредност од околу 11 милијарди евра, со проценети заштеди за граѓаните и компаниите од над 5 милиони евра. Податоците се заклучно со септември 2026 година.

„Надоместоците за плаќањата преку СЕПА се намалени до шестпати за граѓаните и до деветпати за компаниите во споредба со моделот на кореспондентно банкарство. Се очекува овие заштеди да растат со натамошното користење на каналот СЕПА, создавајќи можности за нови инвестиции кај компаниите, особено кај малите и средните претпријатија, како и директна поддршка на расположливиот доход на домаќинствата“, порачуваат од Народната банка.

Во помалку од една година СЕПА прерасна во водечка патека за извршување и прием на прекугранични плаќања во евра и е достапна преку сите домашни банки. Заклучно со септември 2026 година, учеството на трансакциите преку СЕПА во вкупниот број прекугранични трансакции достигна 69% — приближно 67% кај одливите и 70% кај приливите — што покажува дека и населението и бизнисите сè почесто користат СЕПА за испраќање и примање пари од странство.

Вредност и дигитални канали

Инфраструктурата на СЕПА се потврдува и преку уделот во вредноста: заклучно со септември 2026 година, преку СЕПА се обработени повеќе од половина од вредноста на прекуграничните трансакции за прилив и над 70% од вредноста на трансакциите за одлив. Електронските канали го движат овој премин — 70% од електронските трансакции за прилив и 80% од оние за одлив кај физичките лица се извршени преку СЕПА. Кај компаниите, СЕПА учествува со 70% во електронските приливи и со 65% во електронските одливи.

Народната банка ја оценува интеграцијата во СЕПА како важен чекор кон модернизацијата на националниот платен систем, со директно влијание врз дигиталната трансформација, конкурентноста и финансиската вклученост. Поевтините и побрзи плаќања се очекува да создадат простор за нови инвестиции, особено кај малите и средните претпријатија, и да го поддржат расположливиот доход на домаќинствата.

Европскиот совет за плаќања лани (2025) ја прифати Северна Македонија како 39. членка на СЕПА. Подготовките за членство беа започнати во 2013 година. СЕПА е започната во 2008 година, целосно е имплементирана во еврозоната во 2014 година, а во останатите земји членки до 2016 година; Црна Гора и Албанија станаа членки во декември 2024 година.

Фото: прес-материјал од настанот