ЕК: Сивата економија и работата на црно се долгорочни пречки за бизнисот во Македонија
Извештајот предупредува дека растот се базира на потрошувачка и државна побарувачка; се предлага фискална консолидација и поголеми инвестиции во инфраструктура.
Европската комисија предупредува дека економскиот раст во Северна Македонија последниот период е придвижуван претежно од домашната побарувачка, наместо од зголемена продуктивност, што според извештајот може да ја доведе во прашање одржливоста на растот.
Иако се бележи солиден раст, Комисијата посочува дека тој е поттикнат главно од трошењето на домаќинствата, кредитната експанзија и побарувачката поддржана од државата, а не од продуктивноста. "Растот е поттикнат главно од потрошувачката, кредитната експанзија и побарувачката поддржана од владата, наместо преку продуктивноста. Ова покренува загриженост во врска со одржливоста на растот", пишува во извештајот на Европската комисија.
Клучни слабости
Еден од сериозните проблеми што го посочува извештајот е сивата економија и работата на црно, кои долго време претставуваат пречки за работењето на бизнисите. Планот за формализација на неформалната економија е одложен, а Комисијата ја потенцира големината на проблемот: "Конкуренцијата е нарушена од големата неформална економија, која, според некои проценки, сочинува околу 38% од БДП. Неформалното вработување сочинуваше 14,5% од вкупното вработување во вториот квартал од 2026 година, според Државниот завод за статистика, што е зголемување од 0,3 процентни поени во однос на истиот период минатата година", се наведува во извештајот.
И покрај намалувањето на стапката на невработеност, пазарот на труд се соочува со структурни проблеми предизвикани од големата емиграција, несоодветни вештини во однос на потребите на бизнисот и застарени програми во високото образование.
Комисијата советува и за зајакнување на фискалната консолидација преку намалување на буџетските трошоци, што меѓу другото подразбира и ограничување на растот на пензиите и платите во јавниот сектор.
Во извештајот се укажува и на потребата од значајни инвестиции во транспортот и енергетскиот систем, кои ги оценува како дотрајани. Сепак, има и позитивни забелешки: земјата е активно посветена на имплементација на новиот План за раст на Западен Балкан, што се темели на четири столба за постепена интеграција во Европската Унија — единствен пазар, регионална економска интеграција, забрзување на фундаменталните реформи и зголемена финансиска поддршка.
Фото: прес-материјал од настанот
