KE: Ekonomia e zezë dhe puna e pashfaqur janë pengesa afatgjata për biznesin në Maqedoni

Komisioni Evropian paralajmëron se rritja ekonomike në Maqedoninë e Veriut po nxitet kryesisht nga kërkesa vendore dhe jo nga përmirësimi i produktivitetit, një model që mund ta vërë në dyshim qëndrueshmërinë e rritjes, sipas raportit të tij të fundit.

Raporti vlerëson se, edhe pse rritja është e qëndrueshme, ajo ka ardhur kryesisht për shkak të harxhimit të familjeve, zgjerimit të kredisë dhe kërkesës të mbështetur nga shteti—dhe jo përmes produktivitetit. "Rritja është nxitur kryesisht nga konsumimi, zgjerimi i kredisë dhe kërkesa e mbështetur nga qeveria, dhe jo përmes produktivitetit. Kjo ngre shqetësime lidhur me qëndrueshmërinë e rritjes," shkruan Komisioni Evropian në raport.

Pengesat strukturore dhe ekonomia e zi

Raporti thekson se ekonomia e zbehtë dhe puna e pashfaqur janë pengesa afatgjata për bizneset. Plani për formalizimin e ekonomisë informale është shtyrë, dhe Komisioni vë në dukje shkallën e problemit: "Konkurrenca është dëmtuar nga ekonomia e madhe informale, e cila, sipas disa vlerësimeve, përbën rreth 38% të PBB-së. Puna informale përbënte 14.5% të punësimit total në tremujorin e dytë të 2026, sipas Zyrës Shtetërore të Statistikave, që është një rritje prej 0.3 pikë përqindje krahasuar me të njëjtën periudhë të vitit të kaluar," thekson raporti.

Megjithëse shkalla e papunësisë po bie, tregu i punës vazhdon të ketë sfida strukturore për shkak të emigracionit të lartë, mospërputhjes së aftësive të punëtorëve me nevojat e biznesit dhe programeve të vjetruara të arsimit të lartë.

Komisioni rekomandon gjithashtu forcim të konsolidimit fiskal përmes uljes së shpenzimeve buxhetore, që përfshin kufizimin e rritjes së pensioneve dhe pagave në sektorin publik.

Raporti nënvizon nevojën për investime të mëdha në transport dhe në sistemin e energjisë, që i vlerëson si të amortizuara. Megjithatë, shënohen edhe hapa pozitivë: Maqedonia e Veriut është e angazhuar në zbatim të Planit të ri për Rritje të Ballkanit Perëndimor, i cili bazohet në katër shtylla për integrim gradual në BE—treg i vetëm, integrim ekonomik rajonal, përshpejtim i reformave themelore dhe rritje e mbështetjes financiare.

Foto: material shtypi nga ngjarja