ЕУ и Зеленски го одбија „големиот, прекрасен“ европски безбедносен план на Трамп

Европската Унија и украинскиот претседател Володимир Зеленски со резерви го примија предлогот на поранешниот американски претседател Доналд Трамп за нов „голем, прекрасен“ договор за безбедноста на Европа, оценувајќи дека тој може да ја маргинализира улогата на Европа и да ја засили позицијата на рускиот претседател Владимир Путин.

Состанокот во Белата куќа и клучните елементи на предлогот

Шефицата за надворешна политика на ЕУ, Каја Калас, предупреди дека на континентот веќе постои воспоставена безбедносна архитектура и дека е потребно да се обезбеди интеграцијата на Украина во тие рамки. „ Веќе имаме воспоставено европска безбедносна архитектура. НАТО и Европската Унија имаат свои соодветни улоги. Мора да се осигуриме дека Украина е интегрирана во оваа архитектура. Путин нема право на вето врз европската безбедност", порача таа.

Трамп го изнесе предлогот откако се сретна во Белата куќа со Кирил Дмитриев, соработник близок до Путин. На прес-конференција тој рече дека станува збор за „голем, прекрасен договор" кој, според неговите зборови, би можел да опфати „повеќе од Украина" и можеби „целата Европа".

„ Тој ќе вклучи повеќе од Украина, би можел дури да кажам дека може да ја вклучи целата Европа", изјави Трамп. Џаред Кушнер, зетот на Трамп и меѓу посредниците во контактите со Русија и Украина, го опиша планот како практичен аранжман насочен кон пет цели: постојани безбедносни консултации, сигурни кризни комуникации, поголема воена транспарентност, реципрочни мерки за намалување на ризиците од ескалација и трајна рамка за долгорочна европска безбедност и стабилност.

Сојузниците во НАТО изјавија дека не биле претходно информирани за американските разговори и дека многумина од нив гледаат со скепса кон идејата и кон дипломатските импликации што би можела да ги предизвика.

Зеленски изрази загриженост за редоследот на чекорите и потенцијалната опасност за Украина: "Тоа не е едноставно и може да биде опасно за нас. Прво e потребна дискусија како да се стави крај на војната. Потоа на Украина ѝ се потребни безбедносни гаранции. Дури како трет чекор може да се разговара за нова безбедносна архитектура во Европа. Украина е подготвена за прекин на огнот и деескалација, но нема знаци дека Москва попушта. Затоа, ова е опасно", рече тој.

Портпаролот на Кремљ, Дмитри Песков, изјави дека Русија досега не видела подготвеност од Европа да разговара за идната безбедност на континентот, ниту, пак, назначила преговарач.

Фото: ДПА)