Komisioni Evropian propozon heqjen e vetos në pjesë të negociatave të BE-së

Komisioni Evropian i ka propozuar Këshillit që të kufizojë të drejtën e vetos në pjesë të negociatave të anëtarësimit dhe të përdorë votimin me shumicë të kualifikuar për një sërë vendimesh, sipas Komunikimit të ri për zgjerimin. Komisionarja për zgjerim Marta Kos prezantoi dokumentin prej 25 faqesh të titulluar "Përgatitja për një Bashkim më të Gjerë" dhe e përshkroi nismën si mjet për të bërë BE‑në më efikase kur të zgjerohet.

Qasje në pesë hapa dhe masa tranzitore

Komunikimi paraqet pesë elemente kryesore: zgjidhje praktike lidhur me qeverisjen, sundimin e ligjit dhe politikat e BE‑së; integrim i ngadalësuar para anëtarësimit të plotë; një kornizë të përbashkët me mekanizma mbrojtës; përshtatjen e politikave të BE‑së; dhe udhërrëfyes për katër vende prioritare. Komisioni rekomandon që Këshilli të pranojë zbatimin e votimit me shumicë të kualifikuar në shumë nga këto fusha, ndërsa e drejta e vetos të mbetet si mundësi vetëm në fund të procesit të anëtarësimit.

"Ne mund të përdorim dispozitat 'passerelle' (tranzitore) për shumicën e kualifikuar. Mund të reduktohen fushat ku një vend vendos veto për vendime të përbashkëta. Për shembull, për sanksionet, ndryshimet tatimore ose për hapat midis hapjes dhe mbylljes së negociatave të anëtarësimit," tha Marta Kos, duke përshkruar mekanizmat që do të lejojnë Këshillin të largohet nga unanimiteti në rrethana të përcaktuara. Vetë Komunikimi është 25 faqesh dhe rekomandon qartë mandatin për Këshillin që të aplikojë rregulla shumice në ato faza.

Megjithatë, Komisioni thekson se akti formal i anëtarësimit do të kërkojë ende vendim unanim të Këshillit, pas konsultimit me Komisionin dhe me pëlqimin e Parlamentit Evropian, si dhe ratifikimin e traktatit të anëtarësimit nga të gjitha palët kontraktuese sipas kërkesave kushtetuese të tyre.

Për konfliktet bilaterale, Komunikimi propozon që çështjet që nuk lidhen me kriteret e anëtarësimit të zgjidhen përmes mekanizmave të përshtatshëm bilateralë ose ndërkombëtarë; detyrimi për të kërkuar një zgjidhje të tillë do të shkruhej në një deklaratë që e shoqëron traktatin e anëtarësimit. Dokumenti gjithashtu parashikon një periudhë të kufizuar gjatë së cilës anëtarët e rinj do të angazhohen të mos bllokojnë vendimet e BE‑së për zgjerimet e ardhshme ose çështjet bilaterale.

Kos tha se BE‑ja nuk e ka harruar Ballkanin Perëndimor dhe se udhërrëfyesit për Mali i Zi, Shqipëri, Ukrainë dhe Moldavi do të jenë paketë e parë që do të marrë udhëzime konkrete. "Për vite me radhë kemi dëgjuar se Bashkimi Evropian e ka harruar Ballkanin Perëndimor. Dy nga vendet udhëheqëse janë nga Ballkani Perëndimor. Dhe unë fola për udhërrëfyesit. Ata në fakt vlejnë për të gjithë. Por kanë kuptim vetëm për ata që janë kaq përparuar dhe u duhet një udhërrëfyes. Do ta krahasoja këtë me një makinë: nëse makina nuk funksionon, nuk ka kuptim ta shtysh mbrapa — nëse motori nuk punon. Dhe motori do të funksionojë vetëm me karburant, dhe karburanti janë reformat në vend," u shpreh ajo.

Komisioni do t'i publikojë udhërrëfyesit për katër vendet prioritare së bashku me raportet vjetore të progresit më 29 tetor. Komunikimi do të shqyrtohet në Samitin e Këshillit Evropian më 15 tetor. Maqedonia e Veriut nuk është në listën e vendeve që marrin udhërrëfyesit e menjëhershëm.

Foto: material shtypi nga ngjarja